27 augustus 2026 om 15:39 Arbo HR-Kennishub

Arbozorg organiseren: wie doet wat?

De werkgever blijft verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, maar arbobeleid is bij uitstek teamwork. Werkgever, HR, leidinggevenden, preventiemedewerker, bedrijfsarts, arbodienst, werknemers en medezeggenschap hebben ieder een eigen rol. Leg daarom duidelijk vast wie waarvoor verantwoordelijk is.

Door: Redactie Personeelsnet

Om de Arbozorg goed te organiseren, heeft de werkgever taken en verantwoordelijkheden die moeten worden uitgevoerd door verschillende mensen binnen en buiten de organisatie. Zo moet elke werkgever moet ten minste één preventiemedewerker aanwijzen. Bij bedrijven met maximaal 25 werknemers mag de werkgever deze taak zelf uitvoeren, mits hij daarvoor over voldoende deskundigheid, ervaring en uitrusting beschikt.

Daarnaast moet deskundige ondersteuning worden georganiseerd en hebben werknemers toegang tot de bedrijfsarts.

Werkgever
De werkgever draagt de eindverantwoordelijkheid die hij in verschillende wetten en uitvoeringsbesluiten krijgt toebedeeld. Dat betekent onder meer zorgen voor:

de RI&E en het Plan van aanpak;
preventie;
veilige werkmethoden;
deskundige ondersteuning;
BHV;
voorlichting;
verzuimbeleid.

Taken kunnen worden verdeeld, maar de verantwoordelijkheid voor het arbobeleid verdwijnt daarmee niet.

HR-professional
HR heeft vaak een coördinerende rol. Denk aan het verbinden van verzuimbeleid, preventie, duurzame inzetbaarheid en personeelsbeleid; het bewaken van procedures; contact met arbodienst of bedrijfsarts en ondersteuning van leidinggevenden.

De exacte taakverdeling verschilt uiteraard per organisatie.

Preventiemedewerker
De preventiemedewerker ondersteunt bij het opstellen en uitvoeren van de RI&E en adviseert over goede arbeidsomstandigheden. De functie vormt bovendien een verbinding tussen werkgever en werknemers.

Bedrijfshulpverlener
In de Arbowet staat dat bedrijven verplicht doeltreffende maatregelen moeten nemen op het gebied van bedrijfshulpverlening (bhv). Op iedere bedrijfsvestiging moet daarom ten minste één medewerker worden aangewezen als bedrijfshulpverlener (bhv’er). De directeur/eigenaar van een bedrijf mag eventueel zelf ook als bhv’er optreden.

De organisatie moet de aanwezige bhv’ers opleiden en uitrusten om hun taken goed uit te voeren.

Bedrijfsarts en arbodienst
Voor specifieke deskundige taken moet de werkgever professionele ondersteuning organiseren.

Werknemers hebben bovendien het recht om zonder toestemming van de werkgever de bedrijfsarts te bezoeken, bijvoorbeeld om gezondheidsklachten en verzuim te helpen voorkomen.

Casemanager
Bij de terugkeer van een langdurig zieke medewerker, speelt de casemanager een belangrijke rol. Dat kan een externe persoon zijn, bijvoorbeeld van de arbodienst, maar ook wel iemand uit de eigen organisatie. Een casemanager van de arbodienst heeft meestal toegang tot medische gegevens van de re-integrerende medewerker, voorzover dat nodig is. Dat kan behulpzaam zijn bij de re-integratie.

OR en PVT
Ook de medezeggenschap heeft een stevige positie. De OR of PVT heeft onder voorwaarden instemmingsrecht bij regelingen over arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim en re-integratie.

Dat speelt bijvoorbeeld bij de aanpak van de RI&E, de preventiemedewerker en de keuze en inhoud van het contract met de arbodienst. De OR heeft ook het recht om ook externe deskundigen om advies te vragen, inroepen, als dat nodig is om de adviestaken goed uit te kunnen voeren.

Vertrouwenspersoon
Werkgevers moeten hun werknemers beschermen tegen psychosociale belasting. Onderdeel van dat beleid kan zijn een vertrouwenspersoon in te stellen. Daar kunnen medewerkers meldingen of klachten over ongewenst gedrag kunnen doen.

In overleg met de OR kunnen bedrijven kiezen voor een interne vertrouwenspersoon die hiervoor wordt opgeleid en (bij grotere bedrijven) voor wordt vrijgesteld. Maar de keuze kan ook vallen op een vertrouwenspersoon buiten het bedrijf, bijvoorbeeld bij de arbodienst of brancheorganisatie.

Praktische hulpmiddelen
Voor de organisatie van de arbozorg bevat HR Tools & Extra's onder andere: