Digitalisering en AI moeten het werk van HR eenvoudiger maken. Toch ervaart een groot deel van de HR-afdelingen dat nog niet zo. Zonder samenhang en duidelijke strategie leiden ze juist tot extra werk. Er is ook een menselijke tegenbeweging: ‘friction-maxxing’ laat zien dat niet alles geautomatiseerd hoeft te worden. Juist door géén AI te gebruiken, proberen organisaties de juiste balans te vinden tussen technologie en menselijk werk. Dat zorgt juist voor meer betrokkenheid, beter besluitvorming en duurzame inzetbaarheid van medewerkers.

Uit de HR Benchmark van Youforce blijkt dat 52% van de HR-managers al die digitalisering momenteel vooral als extra werk ervaart. Tegelijkertijd verwacht een aanzienlijke groep juist forse tijdswinst door technologie. Die ogenschijnlijke tegenstelling zegt veel over waar HR nu staat: midden in een overgang van ‘reactieve digitalisering’ naar het strategisch gebruik van nieuwe technologie.

Digitalisering levert nog niet altijd verlichting op
Hoewel digitalisering vaak wordt ingezet om processen te versnellen en te vereenvoudigen, werkt dat in de praktijk lang niet altijd zo. Iets meer dan de helft van de HR-afdelingen werkt nog te reactief, onder meer doordat systemen niet goed op elkaar aansluiten. De belangrijkste knelpunten:

• gebrek aan integratie tussen IT-systemen (21%)
• verouderde systemen (13%)
• tekort aan kennis of capaciteit (12%)

Hierdoor ontstaat juist méér werk: HR moet schakelen tussen systemen, gegevens handmatig controleren en processen corrigeren.

Maar er kan tijdwinst komen in de toekomst
Tegelijkertijd zien HR-managers wel degelijk de potentie van digitalisering en AI.
Bijna een kwart (24%) verwacht jaarlijks 100 tot 250 uur te besparen, terwijl 29% zelfs rekent op 250 tot 500 uur tijdswinst.

Voorwaarde is wel dat digitalisering goed wordt ingericht. 70% ziet kansen om met minder bronnen meer impact te maken, mits processen beter geïntegreerd zijn en data echt inzicht oplevert. Volgens Youforce ligt de sleutel niet in méér systemen, maar in slimmere processen en betere samenhang.

Tegenbeweging: met friction maxxing minder automatiseren
Opvallend is dat tegelijkertijd een nieuwe trend opkomt: ‘friction maxxing’. Deze benadering pleit juist voor het bewust inbouwen van ‘wrijving’ in werkprocessen, als tegenwicht voor vergaande automatisering. Volgens onderzoekers van Culture Amp ontstaat er door AI-gestuurde processen soms juist:

• minder betrokkenheid
• minder kritisch denken
• minder interactie tussen medewerkers

Door bewust te kiezen voor bijvoorbeeld persoonlijke gesprekken, reflectie of minder geautomatiseerde besluitvorming, kunnen organisaties:

• betere afwegingen maken
• creativiteit vergroten
• psychologische veiligheid versterken

Het gaat daarbij niet om minder technologie, maar om bewust kiezen wanneer je automatiseert en wanneer menselijk oordeel nodig blijft.

HR staat voor een nieuwe balans
De combinatie van beide ontwikkelingen laat zien waar HR nu voor staat:

• digitaliseren waar het kan (administratie, processen, data)
• menselijk houden waar het moet (gesprekken, beoordeling, cultuur)

Juist in die balans ligt de toegevoegde waarde van HR. Of zoals één van de onderzoekers het samenvat: technologie moet het werk ondersteunen en niet ingewikkelder maken.

Praktische tips: AI of mens, wat kan HR concreet doen?

Hieronder zie je wat HR-afdelingen kunnen doen om digitalisering en AI effectiever en bewuster in te zetten.

Doorsturen: