Ondanks een lichte afname van de arbeidsmarktkrapte blijft het personeelstekort voor veel organisaties een hardnekkig probleem. Opvallend is dat grote bedrijven en mkb-bedrijven hier verschillende oplossingen voor vinden. Grote organisaties investeren vooral in automatisering, robotisering en AI om de productiviteit te verhogen. Kleinere bedrijven kiezen vaker voor beter werkgeverschap, het verbeteren van de werkomgeving en het noodgedwongen beperken van hun productie. Aan HR de taak om deze ontwikkelingen in goede banen te leiden.

Volgens nieuw onderzoek van het CBS heeft tweederde van de bedrijven nog altijd last van een tekort aan personeel. Grotere bedrijven hebben geld om te kiezen voor AI en automatisering, waarmee ze zelfs een hogere (arbeids-)productiviteit kunnen realiseren. De aandacht verschuift daarmee van extra personeel werven naar slimmer organiseren van werk.

Kleinere bedrijven hebben soms werk dat dat minder geschikt is voor AI en automatisering. Bovendien is in het MKB minder kennis en geld voorhanden om hier voluit op in te zetten. Kleinere bedrijven willen daarom aantrekkelijker worden als werkgever en zetten in op de ontwikkeling en scholing van hun medewerkers.

Personeelstekort houdt verdere groei tegen
Nog steeds is het tekort aan personeel de belangrijkste rem op verdere productiviteitsgroei van bedrijven. Dertig procent noemt het gebrek aan personeel als grootste belemmering. Daarnaast spelen economische onzekerheid (27 procent), hoge kosten (14 procent) en een gebrek aan innovatieve oplossingen (5 procent) een rol.

Volgens het CBS wordt daarmee steeds duidelijker dat de oplossing voor arbeidsmarktkrapte niet alleen ligt in méér personeel, maar ook in slimmer organiseren van werk.

Grote rol voor HR
De cijfers laten zien dat arbeidsmarktkrapte steeds minder uitsluitend een wervingsvraagstuk is. Organisaties proberen bestaande medewerkers productiever te laten werken, nieuwe technologie sneller in te voeren en vaardigheden van medewerkers te versterken. Voor HR verschuift de aandacht daardoor van uitsluitend instroom naar een combinatie van:

• scholing en ontwikkeling;
• inzet van AI en automatisering;
• herontwerp van werkprocessen;
• duurzame inzetbaarheid;
• interne mobiliteit;
• talentontwikkeling.

Juist op deze terreinen kan HR bijdragen aan het opvangen van personeelstekorten zonder dat voortdurend nieuwe medewerkers hoeven te worden geworven.

Automatisering wordt belangrijkste antwoord op personeelstekort
Van alle bedrijven zet inmiddels 3 van de tien extra in op automatisering vanwege personeelstekorten. Dat is een duidelijke stijging ten opzichte van bijna 25 procent een jaar eerder. Vooral grote bedrijven kiezen hiervoor: 4 van de tien noemt automatisering als belangrijkste maatregel. Bij kleine bedrijven is dat aandeel één op de vijf.

De sterkste stijging is zichtbaar in de informatie- en communicatiesector. Daar zet inmiddels 44,1 procent van de bedrijven extra in op automatisering, tegen 28,5 procent een jaar eerder. Ook in de zakelijke dienstverlening, bouw en industrie neemt het gebruik van automatisering als antwoord op personeelsschaarste toe.

Niet alleen meer mensen zoeken, maar slimmer werken
Het CBS ziet dat vooral grotere werkgevers vaker kiezen voor productiviteitsverbetering als alternatief voor personeelsuitbreiding. Meer dan driekwart van alle ondernemers neemt inmiddels maatregelen om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Bij grote bedrijven gaat het zelfs om 85 procent. De meest genoemde maatregelen zijn:

• investeringen in technologie en automatisering;
• efficiëntere werkprocessen;
• trainingen en ontwikkelingsprogramma's voor medewerkers;
• verbetering van de werkomgeving en faciliteiten.

Investeringen in technologie en automatisering worden door 40,4 procent van de bedrijven genoemd als belangrijkste productiviteitsmaatregel. Vrijwel evenveel organisaties (39,3 procent) zetten in op efficiëntere werkprocessen. Scholing en ontwikkeling wordt door 22,9 procent genoemd.

Wat kan HR doen om personeelstekort op te vangen?

VERBETER JE ARBEIDSMARKTSTRATEGIE: In 7 stappen met dit model

Doorsturen: