Het UWV werkt aan een reeks verbeteringen in de dienstverlening, maar waarschuwt tegelijk dat het systeem onder druk staat. Zonder extra maatregelen dreigt de situatie verder te verslechteren. UWV verwacht dat er anders eind 2030 circa 200.000 mensen wachten op een sociaal-medische beoordeling.

Door personeelstekorten, complexe wetgeving en een groeiend aantal aanvragen lopen wachttijden op en neemt de druk op het stelsel verder toe. Volgens UWV zijn aanvullende maatregelen nodig om het systeem toekomstbestendig te maken. De organisatie pleit voor:

• verdere digitalisering en uniformering van processen
• het verkleinen van regionale verschillen
• verbetering van de werking van sociaal-medische centra
• vereenvoudiging van wetgeving
• het plannen van sociaal-medische beoordelingen op logische momenten
• meer inzet op preventie om uitval te voorkomen

Aanpassingen in WIA en herstel fouten
Een belangrijk speerpunt is het herstellen van mogelijk fout berekende WIA-uitkeringen. UWV is gestart met een hersteloperatie en heeft samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een vergoedingsregeling uitgewerkt voor cliënten die een te lage uitkering hebben ontvangen. Zij krijgen een nabetaling in de vorm van een vergoeding, zodat gevolgen voor toeslagen beperkt blijven.

Om nieuwe fouten te voorkomen is ook het berekeningsproces van WIA-daglonen aangepast. In plaats van individuele beoordeling door behandelaars, controleert nu een speciaal team centraal de gegevens, zoals loon en vakantietoeslag. Deze uniforme werkwijze moet het aantal fouten aanzienlijk verminderen.

Kwaliteit moet structureel omhoog
Met het programma ‘Kwaliteit op orde’ wil UWV de juistheid en tijdigheid van de dienstverlening verbeteren. De uitvoeringsorganisatie erkent dat er nog te veel fouten worden gemaakt bij berekeningen en verrekeningen van uitkeringen. Tegelijk wordt gewerkt aan organisatorische veranderingen om verbeteringen sneller door te voeren.

Ook in de dienstverlening zelf wordt meer nadruk gelegd op de menselijke maat. In 2025 werd bij 8.000 cliënten gekeken of terugvorderingen voorkomen of aangepast konden worden. In 20% van de gevallen leidde dit tot aanpassing of kwijtschelding. Daarnaast wordt minder snel een boete opgelegd bij te late informatieverstrekking en wordt eerst contact opgenomen met de cliënt.

Communicatie en dienstverlening aangepast
UWV investeert ook in begrijpelijkere communicatie. Met begrijpelijke brieven en betere digitale hulpmiddelen, zoals de UWV-app en het gebruik van sms-berichten voorafgaand aan contactmomenten. Ondanks deze verbeteringen blijft de druk op de sociaal-medische beoordelingen groot. De achterstand bij WIA-beoordelingen is opgelopen tot 26.700 wachtenden. Oorzaken zijn onder meer het wegvallen van de 60-plusmaatregel, het vertrek van zzp-artsen en een stijging van het aantal aanvragen.

UWV probeert de wachttijden te beperken door prioriteit te geven aan aanvragen en door taakdelegatie in sociaal-medische centra. Bij Wajong-aanvragen heeft dit al effect: daar hoeft bijna niemand meer te lang te wachten op een beoordeling.

Wat betekent dit voor HR en werkgevers?
Voor werkgevers en HR-professionals betekent dit dat procedures rond arbeidsongeschiktheid langer kunnen duren en minder voorspelbaar zijn. Tegelijk wordt het belang van een goed re-integratiedossier en preventiebeleid groter.

De richting die UWV inzet is om minder fouten te maken, snellere processen en meer aandacht voor de menselijke maat. Maar zonder aanpassingen in wetgeving en capaciteit blijft de uitvoerbaarheid van het stelsel een knelpunt.

LAAT VERZUIM NIET UIT DE HAND LOPEN MET DEZE TOOLS VOOR HR