Werknemers moeten straks makkelijker van baan kunnen wisselen. Het kabinet wil daarom het concurrentiebeding ingrijpend moderniseren. Werkgevers die een vertrekkende werknemer aan een concurrentiebeding houden, moeten daarvoor voortaan een vergoeding betalen. Ook wordt de maximale duur beperkt tot één jaar en moet duidelijk worden vastgelegd voor welk geografisch gebied het beding geldt.

Minister Hans Vijlbrief heeft het wetsvoorstel daarvoor, dat al enkele jaren op de plank ligt, nu voor advies naar de Raad van State gestuurd.  Het streven van het kabinet is om het wetsvoorstel na advisering door de Raad van State eind 2026 bij de Tweede Kamer in te dienen.

Oneigenlijk gebruik van het beding
Volgens het kabinet belemmert het concurrentiebeding de arbeidsmobiliteit steeds vaker, terwijl veel werkgevers juist kampen met personeelstekorten. Het gebruik van het beding is de afgelopen jaren sterk toegenomen en geldt inmiddels voor ongeveer één op de drie werknemers. Vaak is daarvoor volgens het kabinet geen goede reden, omdat veel werknemers geen toegang hebben tot bedrijfsgeheimen of strategische klantinformatie.

Soms wordt het beding gebruikt om werknemers te ontmoedigen over te stappen naar een ander werk. Daarmee is het beding verworden tot een oneigenlijk middel om werknemers te binden en te voorkomen dat zij hun vleugels uitslaan bij een andere werkgever. Volgens minister Vijlbrief belemmert dat dus de doorstroom op de arbeidsmarkt en maakt het werkgevers tegelijkertijd moeilijker om nieuw personeel aan te trekken.

Concurrentiebeding moet uitzondering worden
Een concurrentiebeding verbiedt een werknemer om na het einde van het dienstverband gedurende een bepaalde periode bij een concurrerend bedrijf te gaan werken. Ook relatiebedingen, die werknemers verbieden om voor klanten of relaties van de voormalige werkgever te werken, vallen onder deze regeling.

Het kabinet erkent dat een concurrentiebeding noodzakelijk kan zijn om bedrijfsgeheimen of belangrijke klantrelaties te beschermen. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat veel werkgevers het beding standaard opnemen in arbeidsovereenkomsten, ook wanneer daarvoor geen zwaarwegend bedrijfsbelang bestaat.

Werkgever moet werknemer compenseren
De meest opvallende wijziging is de invoering van een verplichte vergoeding. Wanneer een werkgever na beëindiging van het dienstverband daadwerkelijk een beroep doet op het concurrentiebeding, moet hij de werknemer daarvoor financieel compenseren. De hoogte van deze vergoeding wordt wettelijk geregeld.

Volgens het kabinet gaan werkgevers daardoor beter afwegen of het werkelijk noodzakelijk is om een werknemer daadwerkelijk aan het concurrentiebeding te houden.

Maximale duur van één jaar
Daarnaast wordt de duur van het concurrentiebeding wettelijk begrensd. Een werkgever mag een werknemer straks maximaal één jaar aan het beding houden. Ook moet in het contract duidelijk zijn vastgelegd voor welk geografisch gebied het concurrentiebeding geldt. Hiermee worden werknemers niet meer jarenlang in een onnodig groot werkgebied beperkt.

De modernisering moet er ook voor zorgen dat werkgevers vooraf beter motiveren waarom een concurrentiebeding noodzakelijk is. Het kabinet wil daarmee bereiken dat werknemers vooraf al weten hoe verstrekkend de beperkingen zijn en dat niet achteraf pas beseffen. Dat kan ook voorkomen dat er hierover langdurige juridische procedures ontstaan.

Gebruik concurrentiebeding sterk toegenomen
De voorgestelde wetswijziging sluit aan bij eerder onderzoek van onderzoeksbureau Panteia. Daaruit bleek dat naar schatting 3,1 miljoen werknemers zijn gebonden aan een concurrentiebeding. Bij ongeveer één op de drie werkgevers is het beding een standaardonderdeel van de arbeidsovereenkomst.

Opvallend is dat het concurrentiebeding volgens de onderzoekers maar zelden daadwerkelijk wordt ingeroepen. Toch heeft het vaak een afschrikwekkend effect: werknemers durven minder snel van baan te wisselen uit angst voor juridische procedures of hoge boetes. Ook bleek toen dat één op de drie werkgevers het concurrentiebeding mede gebruikt om uitstroom van personeel te voorkomen. Volgens de onderzoekers is dat geen doel waarvoor het concurrentiebeding oorspronkelijk is bedoeld.

Gevolgen voor HR
Voor HR-afdelingen betekent het wetsvoorstel dat bestaande modellen voor arbeidsovereenkomsten waarschijnlijk moeten worden aangepast zodra de wet in werking treedt.

Werkgevers zullen per functie kritischer moeten beoordelen of een concurrentiebeding werkelijk noodzakelijk is. Wanneer zij werknemers na uitdiensttreding daadwerkelijk willen beperken, zullen daar bovendien extra kosten tegenover staan. Dat maakt een zorgvuldig afwegingsproces belangrijker dan ooit.

Huidige regels en voorgestelde wijzigingen conurrentiebeding

Huidige situatie	Voorgesteld wetsvoorstel
Geen wettelijke vergoeding voor werknemer	Werkgever betaalt vergoeding als hij het concurrentiebeding inroept
Geen algemene wettelijke maximumduur	Maximale duur van één jaar
Geografische beperking niet altijd verplicht	Werkgever moet geografisch werkingsgebied opnemen
Concurrentiebeding wordt vaak standaard gebruikt	Kabinet wil gebruik beperken tot situaties waarin het echt noodzakelijk is
Regelmatig onduidelijk waarom een beding geldt	Meer motivering en duidelijkheid vooraf

 

Veelgestelde vragen over aanpassing concurrentiebeding

Geldt het wetsvoorstel al?
Nee. Het wetsvoorstel is voor advies naar de Raad van State gestuurd. Daarna volgt behandeling in de Tweede en Eerste Kamer.

Moet iedere werkgever straks een vergoeding betalen?
Alleen wanneer een werkgever na beëindiging van het dienstverband daadwerkelijk een beroep doet op het concurrentiebeding.

Hoe lang mag een concurrentiebeding straks duren?
Volgens het wetsvoorstel maximaal één jaar.

Waarom wordt de wet aangepast?
Omdat steeds meer werknemers door een concurrentiebeding worden beperkt, terwijl daarvoor vaak geen zwaarwegend bedrijfsbelang bestaat. Dat belemmert volgens het kabinet de arbeidsmobiliteit en maakt het voor werkgevers moeilijker personeel te vinden.

Verandert er ook iets voor relatiebedingen?
Ja. Ook relatiebedingen vallen onder de voorgestelde modernisering van het concurrentiebeding.

DOE HET ZELF: Model concurrentiebeding voor arbeidsovereenkomst