De Wet op de ondernemingsraden (WOR) is volgens de SER-Commissie Bevordering Medezeggenschap (CBM) toe aan actualisering. De commissie adviseert om de wet beter te laten aansluiten op actuele ontwikkelingen zoals AI, duurzaamheid, energietransitie en strategische personeelsplanning. Ook moet de ondernemingsraad eerder betrokken worden bij de langetermijnvisie van organisaties. Dat kan door artikel 24 van de WOR uit te breiden, waardoor jaarlijks over de lange termijnvisie van de organisatie moet gesproken.

Volgens de SER-commissie vraagt de huidige WOR nog te veel aandacht voor de korte termijn en dagelijkse bedrijfsvoering, terwijl organisaties steeds vaker te maken hebben met snelle maatschappelijke en technologische veranderingen. De commissie noemt toekomstgerichte medezeggenschap daarom belangrijker dan ooit.

Meer aandacht voor strategie en lange termijn
De SER-commissie wil dat ondernemingsraden structureel meepraten over strategische onderwerpen en de middellange en lange termijn van de organisatie. Daarbij denkt de commissie onder meer aan thema’s als AI, duurzaamheid, geopolitieke ontwikkelingen, klimaat, energietransitie en arbeidsmarktontwikkelingen.

Volgens de commissie biedt vooral het zogenoemde artikel 24-overleg daarvoor kansen. Dat overleg tussen bestuurder en ondernemingsraad gaat nu vaak vooral over de komende maanden of het volgende jaar. De SER pleit ervoor om in de WOR expliciet op te nemen dat bestuurder en ondernemingsraad minimaal één keer per jaar een strategische dialoog voeren over ontwikkelingen op de middellange en lange termijn.

De commissie benadrukt daarbij dat ondernemingsraden niet formeel hoeven mee te beslissen over de strategie van de onderneming. Het gaat volgens de SER vooral om vroegtijdige betrokkenheid, zodat ondernemingsraden beter kunnen anticiperen en eerder kunnen meedenken over belangrijke ontwikkelingen.

AI en digitalisering krijgen nadrukkelijker plek
In de aanbevelingen aan de minister van SZW vraagt de SER expliciet aandacht voor kunstmatige intelligentie. Volgens de commissie speelt AI een steeds grotere rol in organisaties, terwijl dit onderwerp nog onvoldoende terugkomt in de WOR. De SER adviseert daarom te onderzoeken hoe algoritmes en AI-systemen een duidelijkere plaats kunnen krijgen binnen de medezeggenschap.

Daarbij wordt onder meer gewezen op de Europese AI-verordening. De commissie noemt als mogelijke optie een aanvullend informatierecht voor ondernemingsraden bij de invoering van zogenoemde hoogrisico-AI-systemen.

Ook andere actuele thema’s zouden volgens de SER beter zichtbaar mogen worden in de WOR, zoals inclusiviteit, diversiteit, duurzame inzetbaarheid en digitalisering van werkprocessen.

Scholingsplan steviger verankeren
De commissie wil daarnaast meer aandacht voor scholing van ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigingen (pvt). Uit eerder nalevingsonderzoek blijkt volgens de SER dat ondernemingsraden hun wettelijke scholingsrechten lang niet altijd volledig benutten.

Een scholingsplan zou daarom steviger in de WOR moeten worden verankerd. Daarmee kunnen ondernemingsraden gerichter bepalen welke kennis nodig is voor actuele onderwerpen binnen de organisatie, zoals AI, duurzaamheid of pensioenen. Volgens de SER helpt dit om de kwaliteit van medezeggenschap te verbeteren en strategischer te maken.

Ook modernisering van digitale procedures en positie PVT
Verder adviseert de commissie om de WOR te moderniseren op het gebied van digitale communicatie. De huidige wet gaat nog sterk uit van schriftelijke documenten en fysieke aanwezigheid, terwijl ondernemingsraden in de praktijk al veel digitaal werken. De SER wil daarom explicieter vastleggen dat digitale communicatie en digitale besluitvorming mogelijk zijn binnen de medezeggenschap.

Ook de positie van de personeelsvertegenwoordiging (pvt) verdient volgens de SER aandacht. De rechten en plichten van de pvt staan nu verspreid door de WOR, wat de leesbaarheid niet ten goede komt. De commissie stelt geen inhoudelijke wijziging van bevoegdheden voor, maar wil wel dat de pvt een duidelijkere en zelfstandiger plaats krijgt in de wet.

HR krijgt grotere rol bij strategische medezeggenschap
Voor HR-professionals betekent de discussie over de actualisering van de WOR dat medezeggenschap waarschijnlijk nadrukkelijker verbonden raakt met strategische thema’s binnen organisaties. Onderwerpen als AI, duurzame inzetbaarheid, strategische personeelsplanning en scholing kunnen daardoor eerder en structureler onderwerp van gesprek worden met ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigingen.

De SER benadrukt daarbij dat toekomstgerichte medezeggenschap juist kan bijdragen aan meer draagvlak en betere besluitvorming binnen organisaties.

CHECKLIST: Eenvoudig rechten van de OR checken