Alcohol-, drugs- en medicijngebruik kan gevolgen hebben voor de veiligheid, gezondheid en inzetbaarheid van medewerkers. Het Trimbos-instituut heeft daarom de Handreiking Alcohol-, drugs- en medicijnbeleid (ADM-beleid) vernieuwd. Werkgevers, HR en arboprofessionals krijgen hiermee praktische ondersteuning om beleid op te stellen of bestaand beleid te actualiseren. Nieuw is de nadruk op de invloed van de werkcultuur en werkomgeving.

Werkgevers zijn verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving. Aandacht voor alcohol, drugs en medicijnen kan daar onderdeel van zijn, zeker wanneer middelengebruik risico's oplevert voor de veiligheid of het functioneren van medewerkers.

De vernieuwde handreiking biedt organisaties praktische tips, voorbeeldteksten en handvatten om middelengebruik bespreekbaar te maken, risico's te beperken en medewerkers met problemen tijdig ondersteuning te bieden.

Vier onderdelen van een effectief ADM-beleid
Volgens de handreiking bestaat een effectief ADM-beleid uit vier pijlers:

• Regels en handhaving: maak duidelijke afspraken over alcohol-, drugs- en medicijngebruik op en rond het werk en leg vast hoe de organisatie hiermee omgaat.
• Voorlichting en bewustwording: informeer medewerkers over de risico's van middelengebruik en zorg dat het onderwerp bespreekbaar is.
• Signalering en ondersteuning: zorg dat problemen tijdig kunnen worden herkend en dat medewerkers weten waar zij terechtkunnen voor passende ondersteuning.
• Sociale en fysieke omgeving: besteed aandacht aan de invloed van de werkcultuur en werkomgeving op middelengebruik.

Die laatste pijler is nieuw. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het voorbeeldgedrag binnen de organisatie, de sociale normen rond alcoholgebruik en de beschikbaarheid van alcohol tijdens bedrijfsfeesten, borrels en andere werkgerelateerde activiteiten. Een ADM-beleid gaat daarmee niet alleen over individuele medewerkers die mogelijk een probleem hebben, maar ook over de omstandigheden die middelengebruik kunnen stimuleren of juist ontmoedigen.

Extra aandacht voor transport en arbeidsmigranten
De geactualiseerde handreiking bevat daarnaast nieuwe aanbevelingen voor organisaties in de vervoer- en transportsector en voor werkgevers die arbeidsmigranten inzetten. Ook zijn de cijfers over middelengebruik en de inhoud van de handreiking bijgewerkt op basis van de nieuwste beschikbare kennis.

Van regels op papier naar de dagelijkse praktijk
Voor HR is vooral van belang dat een ADM-beleid meer omvat dan een verbod op middelengebruik tijdens werktijd. De handreiking legt ook nadruk op preventie, voorlichting, vroegtijdige signalering en hulp.

Dat vraagt om duidelijke afspraken over wat wel en niet is toegestaan, maar ook om aandacht voor de manier waarop leidinggevenden omgaan met signalen van problematisch middelengebruik. Daarnaast moet voor werknemers duidelijk zijn waar zij terechtkunnen wanneer zij zelf hulp nodig hebben.

De sociale omgeving verdient daarbij extra aandacht. Als alcohol bijvoorbeeld vanzelfsprekend aanwezig is bij iedere personeelsbijeenkomst, kan dat op gespannen voet staan met een beleid dat verantwoord alcoholgebruik wil stimuleren. De vernieuwde handreiking spoort organisaties daarom aan ook kritisch naar hun eigen gewoonten en werkcultuur te kijken.

Aanmelden voor gratis webinar
Het Trimbos-instituut organiseert op donderdag 27 augustus van 12.00 tot 13.00 uur het webinar ADM-beleid in de praktijk: van papier naar gedrag. Daarin staat centraal hoe organisaties problematisch middelengebruik en het daaruit voortvloeiende verzuim kunnen helpen voorkomen.

VOORKOMEN IS BETER: VOORBEELDREGELS ALCOHOL EN DRUGS OP HET WERK

Doorsturen: