De Nederlandse zzp-markt koelt af. Het aantal zelfstandigen daalde in 2025 voor het eerst in jaren, terwijl volledige online opdrachten inmiddels een kwart lager liggen dan vóór Covid. Tegelijkertijd stijgt het aantal opdrachten weer en blijft de waardering voor freelancers en zzp’ers hoog. Opvallende ontwikkeling is dat vooral jongeren minder kiezen om als zzp’er aan het werk te gaan.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt voor het eerst in jaren een daling van het aantal zzp’ers.  En de Freelance Markt Index laat zien dat opdrachtgevers en freelancers elkaar nog altijd nodig hebben. De cijfers schetsen samen een arbeidsmarkt die verandert: minder groei, meer onzekerheid, maar nog steeds volop vraag naar specifieke expertise.

Eerste daling sinds jaren
Volgens het CBS nam het aantal zzp’ers in 2025 af met 62 duizend. In het vierde kwartaal van 2024 waren er nog bijna 1,3 miljoen zelfstandigen met een hoofdbaan als zzp’er. In het eerste halfjaar van 2025 stapten relatief veel zzp’ers over naar loondienst. In het eerste kwartaal ging het om 59 duizend overstappers naar een baan als werknemer, bijna twee keer zoveel als een jaar eerder (32 duizend). In het tweede kwartaal waren dat er 49 duizend tegenover 30 duizend in 2024. In de tweede helft van het jaar stabiliseerde deze uitstroom.

Tegelijkertijd nam in de tweede helft van 2025 de instroom naar het zzp-schap af. In het derde kwartaal werden 22 duizend mensen zzp’er vanuit de groep die eerder niet tot de beroepsbevolking behoorde, tegen 32 duizend een jaar eerder. Ook de overstap van flexibele arbeid naar zzp daalde, met in het vierde kwartaal 24 duizend overstappers in 2025 tegenover 35 duizend in 2024.

62 duizend minder zzp’ers actief
Per saldo leidde dit tot een daling van 62 duizend zzp’ers in 2025. De grootste dynamiek zit bij relatief kort actieve zelfstandigen. Van de zzp’ers die 1 tot 5 jaar actief waren, wisselde in 2025 gemiddeld 9 procent per kwartaal van arbeidspositie, tegen 6 procent in 2024. Onder jongeren was de daling het sterkst.

Waar het CBS vooral kijkt naar aantallen en arbeidsposities, zoomt de Freelance Markt Index in op de vraagkant. Een opvallende trend: het aantal volledig remote uit te voeren opdrachten daalt al jaren en ligt inmiddels 25 procent lager dan vóór Covid. De vraag of de terugkeer naar kantoor ook voor freelancers geldt, lijkt daarmee bevestigend beantwoord.

Tegelijkertijd stijgt het totale aantal opdrachten weer geleidelijk. In kwartaal 4 van 2025 bereikte de Freelance Markt Index 100 punten, het hoogste niveau in anderhalf jaar. In kwartaal 1 van 2026 blijft het beeld gemengd: herstel in opdrachten, maar politieke onzekerheid drukt het vertrouwen.

Waardering hoog, onzekerheid blijft
Ondanks de onrust rond wet- en regelgeving laten opdrachtgevers freelancers niet los. Meer dan de helft van de respondenten in het onderzoek waardeert het werk van freelancers hoger dan dat van vaste werknemers. Geen enkele respondent waardeert het lager.

De groei van het aantal zzp’ers stagneert volgens Freelance.nl sinds de Wet DBA. In 2025 nam het totaal aantal zzp’ers nog toe met ruim 15.000, maar die groei ligt meer dan 70 procent lager dan in voorgaande jaren. Daarmee sluit de platformdata aan bij het bredere beeld van afvlakking en onzekerheid in de markt.

In de verkiezingseditie van kwartaal 4, 2025 gaf 37 procent van de freelancers aan dat plannen rond zzp-wetgeving hun stemkeuze beïnvloeden. De behoefte aan duidelijke regels en gerichte handhaving klinkt nadrukkelijk door.

Wat betekent dit voor HR en werkgevers?
Voor HR-adviseurs en werkgevers ontstaat een genuanceerd beeld. Het aantal zzp’ers is in 2025 gedaald, vooral door meer uitstroom naar loondienst en minder instroom. Tegelijkertijd stijgt het aantal opdrachten weer en blijft de waardering voor freelancers hoog.

De afname van volledig remote opdrachten wijst erop dat ook voor zelfstandigen fysieke aanwezigheid vaker wordt gevraagd. Organisaties die voorheen volledig op afstand samenwerkten, lijken hun beleid aan te passen.

Per saldo verschuift de markt van ongeremde groei naar herijking. Minder vanzelfsprekende instroom, meer overstap naar loondienst, minder volledig remote werk – maar blijvende vraag naar specialistische en flexibele inzet. Voor werkgevers betekent dit dat de inzet van zzp’ers minder vanzelfsprekend groeit, maar wel strategisch relevant blijft in een arbeidsmarkt die opnieuw in balans wordt gebracht.

WANNEER REGEL JIJ IETS VOOR JEZELF? KIES HR TOOLS EN EXTRA'S

Doorsturen: