Energieschok: dit betekent het pakket voor werkgevers en HR

Het kabinet trekt bijna 1 miljard euro uit om de economische gevolgen van de onrust in het Midden-Oosten op te vangen. Het pakket combineert directe steun met maatregelen om de energie-afhankelijkheid te verkleinen. Voor HR en werkgevers zijn vooral de keuzes rond reiskosten, loonkosten, financiering en verduurzaming relevant. Meest in het oog springt de belastingvrije reiskostenvergoeding die van 23 naar 25 cent per kilometer gaat. Dit gebeurt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026.

Het pakket aan maatregelen dat het kabinet vandaag presenteert is geen klassiek steunpakket, maar een combinatie van gerichte verlichting en structurele aanpassing. Voor HR en werkgevers betekent dit vooral: sturen op kosten, mobiliteit en inzetbaarheid in een onzekere economische omgeving.

Overigens waarschuwen werkgevers nu al dat het verhogen van de reiskostenvergoeding zal betekenen dat er in 2026 minder ruimte is om de lonen te verhogen. Voor werkgevers in specifieke sectoren kan het steunpakket meer opdrachten opleveren, zoals voor de verduurzaming van panden of in de (tweedehands) autobranche. Daar zijn dan mogelijk meer werknemers bij nodig.

Drie sporen: koopkracht, leveringszekerheid en weerbaarheid
De aanpak van het kabinet rust op drie pijlers: ondersteuning van koopkracht en bedrijven, het veiligstellen van energievoorziening en het versterken van de structurele weerbaarheid van de economie. Daarbij wordt expliciet rekening gehouden met verdere verslechtering van de situatie en mogelijke zwaardere ingrepen.

1. Directe maatregelen energieschok met impact op werkgevers en HR


Hogere reiskostenvergoeding

  • Onbelaste vergoeding omhoog van € 0,23 naar € 0,25 per km (met terugwerkende kracht voor heel 2026)
  • Komt neer op ongeveer € 0,30 voordeel per liter brandstof
  • Kabinet roept werkgevers expliciet op deze ruimte daadwerkelijke te benutten

HR-impact:

  • Direct effect op arbeidsvoorwaarden en cao-onderhandelingen
  • Kan loondruk deels verplaatsen naar secundaire voorwaarden
  • Vergroot belang van mobiliteitsbeleid (OV, thuiswerken)

Lagere lasten voor vervoer en logistiek

  • Motorrijtuigenbelasting bestelauto’s: 50% korting (half jaar)
  • Vrachtauto’s: nihiltarief vanaf 1 juli voor de rest van 2026

HR-impact:

  • Drukt kosten in sectoren met veel mobiliteit
  • Kan ruimte geven om loonkostenstijging te beperken

Uitbreiding financieringsmogelijkheden

  • Verruiming garantieregelingen voor investeringen (GO, BMKB)
  • Betere toegang tot krediet voor levensvatbare bedrijven

HR-impact:

  • Belangrijk voor bedrijven met liquiditeitsdruk
  • Kan reorganisaties of ontslagen helpen voorkomen

2. Energiekosten en inzetbaarheid werknemers


Noodfonds Energie (€ 195 miljoen)

  • Gericht op huishoudens met hoge energielasten
  • Moet meer mensen bereiken dan eerdere regelingen

HR-impact:

  • Indirect effect: minder financiële stress bij werknemers
  • Relevant voor beleid rond financiële vitaliteit en verzuim

Stimuleren alternatieven voor reizen

  • Overleg met OV-sector over aantrekkelijker aanbod
  • Focus op thuiswerken en andere mobiliteitsopties

HR-impact:

  • Versnelt trend naar hybride werken
  • Dwingt tot herziening mobiliteits- en thuiswerkbeleid

3. Verduurzaming en structurele aanpassingen


Investeringen in energiebesparing en duurzaamheid

  • € 180 miljoen extra voor Warmtefonds
  • € 80 miljoen voor energiefixers
  • € 25 miljoen extra voor VvE-verduurzaming
  • Extra steun voor MKB om energieverbruik te verlagen
  • Inruilregeling voor huishoudens met lagere (midden)inkomens om hun oude particuliere brandstofauto vanaf het vierde kwartaal 2026 te laten slopen en met subsidie een elektrische tweedehandsauto aan te schaffen.

Fiscale stimulans voor bedrijven

  • Energie-investeringsaftrek (EIA) omhoog van 40% naar 45,5% (per 2027)

HR-impact:

  • Versnelt noodzaak tot ‘groene’ bedrijfsstrategie
  • Nieuwe vaardigheden en omscholing nodig
  • Invloed op strategische personeelsplanning

4. Leveringszekerheid en mogelijke escalatie

  • Opschaling naar fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie
  • Actieve monitoring en voorbereiding op tekorten
  • Vrijgave strategische olievoorraden

Belangrijk voor werkgevers:

  • Nog geen acute tekorten, maar risico op verstoringen
  • In zwaardere scenario’s mogelijk ingrijpender overheidsmaatregelen
  • Denk aan vraagbeperking of prioritering van sectoren

5. Strategische lijn van het kabinet

Het kabinet kiest bewust voor terughoudend ingrijpen, om ruimte te houden voor zwaardere maatregelen als de situatie verslechtert. Tegelijk wordt duidelijk dat:

  • Energieprijzen structureel hoger kunnen blijven
  • Bedrijven zich moeten aanpassen aan volatielere markten
  • Minder afhankelijkheid van fossiele energie cruciaal wordt

 

Wat betekent dit concreet voor HR en werkgevers?

Thema

Wat verandert er?

HR-actie

Reiskosten

Verhoging naar € 0,25/km met terugwerkende kracht in heel 2026

Herijking mobiliteitsbeleid en cao-afspraken

Loonruimte

Verschuiving naar vergoedingen

Balans loon vs. secundaire voorwaarden

Energiekosten

Blijven hoog en onzeker

Scenario’s opnemen in personeelsplanning

Arbeidsmarkt

Mogelijke druk bij kostenstijging

Focus op inzetbaarheid en productiviteit

Verduurzaming

Versnelling investeringen

Omscholing en skills-ontwikkeling

Mobiliteit

Meer nadruk op alternatieven

Hybride werken en OV stimuleren

 

MIS NIKS MEER: Schrijf je hier in voor de gratis HR-nieuwsbrief

Doorsturen:

Neem een abonnement en download 501 exclusieve vakartikelen en 341 actuele HR-instrumenten!

Wilt u als HR-professional ook niks meer missen op uw vakgebied?