Personeelsnet

Leraar ontevreden door te democratisch leiderschap

Managers moeten duidelijker zijn en meer eisen.

Maar krap één op de vijf leraren vindt dat het werkklimaat op school motiverend is. De leidinggevende blijkt de sleutel in handen te hebben voor een betere werksfeer en bijbehorende prestaties, maar dat beseft hij onvoldoende. Dat stelt Peter Langerak, senior consultant bij Hay Group en voormalig leraar.

Terwijl 38 procent van de Nederlandse organisaties een aantrekkelijk werkklimaat heeft weten te realiseren, is er volgens leraren in maar 18 procent van de gevallen sprake van een energiegevend en motiverend werkklimaat.

Leraren voelen zich te weinig uitgedaagd tot persoonlijke ontwikkeling en het boeken van resultaten. Volgens de leraren zou het klimaat aanzienlijk verbeteren wanneer de schoolmanagers meer duidelijkheid scheppen en de nadruk leggen op de resultaten van de leraar zelf.

Leraren willen duidelijkheid
Goede managers passen de juiste leiderschapsstijl toe voor een stimulerend werkklimaat waarin leraren worden gemotiveerd om optimaal te presteren. Een goed werkklimaat is volgens Hay Group afhankelijk van zes factoren:

  • Teamgeest
  • Flexibiliteit
  • Duidelijkheid
  • Verantwoordelijkheid
  • Waardering
  • Prestatiemaatstaven.

    Weten wat verwacht wordt
    In vergelijking met andere Nederlandse organisaties, beoordelen leraren hun organisatie nu nog vaak lager op het gebied van ‘teamgeest’, ‘duidelijkheid’ en ‘prestatiemaatstaven’. Dit zijn juist essentiële voorwaarden voor uitmuntende organisaties.

    Leraren willen weten wat van hen verwacht wordt en hoe dit past in de doelstellingen van de school. Daarnaast willen leraren meer nadruk op eigen prestaties en resultaten. Volgens Hay Group richt de focus van politici, leraren en leerlingen voor verbetering van het onderwijs zich nu nog te veel op de leraren zelf, terwijl vooral ook moet worden gekeken naar de rol van de leidinggevende.

    Zes leiderschapsstijlen
    Elke manager kan het werkklimaat zowel positief als negatief beïnvloeden. De meest effectieve onderwijsmanagers gebruiken minimaal drie dominante stijlen: de democratische, coachende en gezaghebbende stijl. Ze laten dus een breed repertoire aan stijlen zien.

    Hay Group noemt zes verschillende leiderschapsstijlen:

  • De democratische leiderschapsstijl, gericht op participatie en gemeenschappelijke consensus.
  • De coachende stijl die focust op persoonlijke ontwikkeling van leraren en minder op het dagelijks werk en de resultaten daarvan.
  • De gezaghebbende stijl waarin goed wordt geluisterd naar leraren, maar waar de leidinggevende de uiteindelijke beslissingen zelf neemt.
  • De maatgevende stijl die te weinig rekening houdt met de inbreng van leraren. Verantwoordelijkheden worden schoorvoetend aan leraren overgelaten.
  • De dwingende stijl die alleen effectief is in een ware crisissituatie.
  • De relatiegerichte stijl, waarin de kloof tussen leidinggevende en leraren zo klein mogelijk is, maar waar performance gerelateerde confrontaties uit de weg worden gegaan.

    Democratische stijl favoriet
    In het onderwijs wordt door managers veelal de democratische leiderschapsstijl gehanteerd. Dat betekent veel vergaderen, veel luisteren en weinig kritiek op slechte prestaties. Daar komt nog bij dat de leidinggevende vaak uit de eigen groep leraren komt, waardoor het gevoel heerst dat het wel collegiaal moet blijven.

    In hoog motiverende scholen heeft de leidinggevende ook de gezaghebbende en coachende stijl in huis, terwijl in demotiverende scholen de dwingende en maatgevende stijl meer voorkomt. Maar ‘doe wat ik zeg’ en ‘doe zoals ik’ werken averechts in het onderwijs, aldus Langerak.

    Neem een abonnement en download meer dan 300 actuele HR-instrumenten

    Wilt u als HR-professional ook niks meer missen op uw vakgebied?