Wat gaat AI betekenen voor de banen van werknemers? In het verleden heeft automatisering banen gekost van het lagere kader op kantoor, zoals loketmedewerkers, typisten en administratief personeel. En in de productie namen machines en robots veel handwerk over van mensen. Door de opkomst van AI maken juist werknemers met een hbo- of wo-opleiding zich zorgen over het behoud van hun baan. Bijna de helft van de werkenden denkt dat ze vervangen kunnen worden door AI, maar slecht 4 procent denkt dat zijn of haar werk helemaal kan worden overgenomen door kunstmatige intelligentie.

Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Wie gebruikt AI voor het werk in 2026?

Ruim 4 van de 10 (43 procent) mensen met een betaalde baan gebruikt AI voor het werk. Dat zijn vooral mensen met hbo- of wo-opleiding in de leeftijdsgroep van 25 tot 45 jaar: in deze groepen gebruikt meer dan de helft AI om het werk uit te voeren. Verder gebruiken mannen AI vaker voor hun werk dan vrouwen. Ook mensen met meer geld gebruiken vaker AI voor het werk.

AI kan mijn werk vervangen
Van de mensen met betaald werk denkt 41 procent dat hun werk deels vervangen kan worden door kunstmatige intelligentie (AI). Nog eens 4 procent verwacht dat AI hun werk helemaal kan overnemen.

Hbo- en wo-geschoolden en jongvolwassenen zeggen vaker dan gemiddeld dat AI hun werk kan doen. Van alle werkenden die dat denken, maakt bijna de helft zich daar zorgen over. Mensen die al met AI werken, denken vaker AI hun werk (gedeeltelijk) kan overnemen dan mensen die dat niet doen (56 vs 37 procent). Mensen die nog niet met AI werken, denken dan weer vaker dat hun werk niet vervangen kan worden door AI.

Vrouwen maken zich meer zorgen over AI
Bijna de helft van de 18-plussers die denken dat AI hun werk helemaal of deels kan overnemen maakt zich hier zorgen over: 8 procent maakt zich veel zorgen en 40 procent een beetje. Mannen en vrouwen denken even vaak dat AI hun werk kan overnemen, maar vrouwen maken zich hierover meer zorgen.

Jongeren van 18 tot 25 jaar zeggen vaker dan 25-plussers dat AI hun werk deels of helemaal kan uitvoeren, maar ze maken zich hierover niet meer zorgen. Ook denken hbo- en wo-geschoolden vaker dat AI hun werk kan doen dan mensen met een vmbo-, mbo- of daarmee vergelijkbaar diploma, maar in zorgen hierover verschillen ze niet.

Ander werk, maar ook hogere productiviteit
Driekwart van de volwassenen denkt dat AI ervoor zal zorgen dat bepaalde banen verdwijnen en tweederde denkt dat (hierdoor) ook kennis verdwijnt. (75 procent. Verder vreest de helft dan hun werk hierdoor minder interessant wordt.

Maar 57 procent verwacht ook dat voor een hogere productiviteit zorgt, vooral omdat werkzaamheden sneller kunnen worden uitgevoerd. Een minderheid denkt dat AI het personeelstekort in bepaalde bedrijfstakken kan oplossen, doordat minder personeel nodig is (46 procent) of dat het onveilige banen kan overnemen (41 procent).

AI op het werk? Regel het goed met deze richtlijn