Na een paar weken vakantie kan de overgang naar volle agenda’s, overvolle mailboxen en hoge werkdruk behoorlijk groot zijn. Voor HR is de periode na de zomervakantie daarom een goed moment om aandacht te besteden aan de werkdruk en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Niet door het vakantiegevoel kunstmatig vast te houden, maar door ruimte te bieden om weer gecontroleerd op gang te komen. Want een uitgeruste medewerker hoeft niet direct harder te gaan werken: slimmer en geleidelijk opstarten helpt om energie langer vast te houden.

De eerste werkdagen na een vakantie bepalen vaak hoe snel medewerkers weer in hun gewone werkritme terechtkomen. Wie direct alle achterstanden probeert weg te werken, loopt het risico dat de opgebouwde rust snel verdwijnt. Voor HR en leidinggevenden ligt daar een mooie kans. Want een rustig begin, helpt medewerkers om prioriteiten opnieuw te bepalen en voorkomt dat iedereen meteen weer in de hoogste versnelling schiet.

Plan de eerste werkdagen niet te vol
Een eenvoudige maatregel is om na de vakantie niet direct een volle agenda met vergaderingen en deadlines te plannen. Geef medewerkers even de tijd om hun werkvoorraad te bekijken, prioriteiten te stellen en te bepalen wat nu écht als eerste moet gebeuren. Dat is vooral belangrijk voor werknemers die vóór hun vakantie al te maken hadden met hoge werkdruk, stress of vermoeidheidsklachten.

Ook leidinggevenden kunnen hierin helpen door niet automatisch te verwachten dat alle achterstanden binnen een paar dagen zijn weggewerkt. Natuurlijk is deze aanpak niet voor elke functie mogelijk, omdat er nu eenmaal werkplekken zijn waar het werk de mensen stuurt. Dan is voortdurend aandacht nodig voor het welzijn van de medewerkers die in dergelijke functies moeten functioneren.

Begin met prioriteiten, niet met de mailbox
Na enkele weken afwezigheid kan een mailbox honderden berichten bevatten, ondanks de ingeschakelde out-of-office replies. Het is niet altijd verstandig om de eerste werkdag te laten bepalen door alle binnengekomen e-mails.

Een betere aanpak is, om eerst te bepalen welke werkzaamheden belangrijk en urgent zijn. Daarna kan de mailbox gericht worden verwerkt. Ook gedurende gewone werkdagen kan het overigens helpen om e-mails op vaste momenten te bekijken, in plaats van voortdurend te reageren op nieuwe berichten.

Zorg dat herstel onderdeel blijft van de werkdag
Tijdens vakantie hebben medewerkers vaak meer beweging, rust en afstand van het werk kunnen nemen. Een deel van dat vakantiegevoel kan ook tijdens de werkweek worden behouden. Denk dan bijvoorbeeld aan:

• regelmatig pauze nemen;
• wandelen tijdens de lunch of in de namiddag;
• niet iedere werkdag volledig volplannen;
• duidelijke grenzen stellen aan bereikbaarheid;
• op tijd stoppen met werken.

Voor HR ligt hier een aandachtspunt voor het arbobeleid over werkdruk, hybride werken en duurzame inzetbaarheid.

Vakantie kan ook loopbaanvragen oproepen
Afstand nemen van het dagelijkse werk, zorgt soms ook voor nieuwe ideeën. Medewerkers kunnen tijdens een vakantie constateren dat zij andere ambities hebben, behoefte hebben aan ontwikkeling of zich afvragen of hun huidige functie nog bij hen past.

Dat hoeft voor een werkgever geen bedreiging te zijn. Juist een goed gesprek over ontwikkeling, opleiding of interne mobiliteit kan helpen om medewerkers binnen de organisatie nieuwe mogelijkheden te bieden. HR kan medewerkers en managers stimuleren om zulke ideeën te bespreken in een ontwikkel- of loopbaangesprek.

Aandacht voor medewerkers die al overbelast waren
Voor medewerkers die vóór de vakantie al signalen van overbelasting lieten zien, is terugkeer een belangrijk moment. Een vakantie kan tijdelijke verlichting geven, maar lost structurele oorzaken zoals een te hoge werkdruk, onduidelijke prioriteiten of een slechte werk-privébalans niet vanzelf op.

Als iemand na enkele dagen alweer dezelfde spanningsklachten ervaart, is dat voor de leidinggevende en HR een signaal om niet alleen naar de medewerker zelf te kijken, maar ook naar het werk. Zijn taken, deadlines en verantwoordelijkheden wel realistisch verdeeld?

Niet meteen weer op volle snelheid draaien
Het vasthouden van een vakantiegevoel hoeft dus niet te betekenen dat medewerkers wekenlang op halve kracht werken. Het gaat vooral om voorkomen dat rust en herstel binnen enkele werkdagen volledig verdwijnen.

HR kan daarbij helpen door leidinggevenden bewust te maken van een rustige herstart, ruimte te bieden voor pauzes en flexibel werken en medewerkers te stimuleren hun eigen grenzen te bewaken.

COACHEND LEIDING GEVEN: Combineer oude en nieuwe HR-instrumenten