Onderwerp

Wat er waarschijnlijk besproken wordt

WIA en arbeidsongeschiktheid

Dit is het zwaarste dossier, waarbij alle partijen wel vinden dat er wijzigingen nodig zijn. Kabinet en sociale partners willen de hoge WIA-instroom terugdringen, het stelsel eenvoudiger uitvoerbaarder maken en mensen beter perspectief op werk bieden.

Preventie van psychisch verzuim, vooral onder jongeren, is door minister Vijlbrief eerder expliciet genoemd. Ook de positie van volledig en duurzaam arbeidsongeschikten/IVA kan opnieuw onderdeel van de discussie worden.

Daarbij zal ook rekening worden gehouden met de benarde positie waarin het UWV zich nog bevindt: de regels maken de uitvoering van werknemersverzekeringen lastig en er zijn daar grote personeelstekorten, bijvoorbeeld een gebrek aan keuringsartsen.

Voorkomen van langdurig ziekteverzuim

Het kabinet legt sterk de nadruk op preventie: dus voorkomen dat mensen na langdurige ziekte in de WIA terechtkomen. We gaan richting een miljoen mensen met een uitkering wegens ziekte.

Samen met werkgevers wil het kabinet voorkomen dat zoveel mensen door ziekte zonder werk raken. Mensen die wel ziek worden, moeten sneller perspectief krijgen op terugkeer naar betaald werk.

Loondoorbetaling bij ziekte

Dit is een belangrijk pijnpunt voor werkgevers. In de stukken rond het nieuwe overleg is ruimte gemaakt om ook de werkgeversverantwoordelijkheden vóór de WIA te bespreken. Vooral kleinere werkgevers komen klem te zitten als een werknemer langdurig ziek raakt. Mede daarom zijn zij terughoudend met het in dienst nemen van personeel.

Daarnaast loopt al een wetsvoorstel waardoor werkgevers bij de RIV-toets meer zekerheid moeten krijgen wanneer zij het advies van de bedrijfsarts volgen.

Re-integratie en WIA-instroom

Nauw verbonden met het vorige punt. De vraag is hoe werknemers in de eerste twee ziektejaren beter kunnen worden gere-integreerd en hoe kan worden voorkomen dat zij uiteindelijk de WIA instromen.

Vakbonden en kabinet verschillen overigens over onderdelen van de huidige RIV-hervorming; FNV, CNV en VCP verzetten zich tegen het schrappen van de medisch-inhoudelijke UWV-toets bij de beoordeling van de re-integratie-inspanningen van werkgevers.

Van werk naar werk

Minister Vijlbrief wil veel sterker inzetten op scholing en begeleiding vóórdat iemand werkloos wordt. Hij heeft dit eerder omschreven als streven naar een 'ontslagvrije samenleving': liever rechtstreeks van de ene naar de andere baan dan eerst de WW in.

WW

De eerder geplande hervorming (waarbij de WW maximaal 1 jaar mocht duren) ligt niet meer als voldongen feit op tafel. Dat geeft sociale partners de ruimte om zelf voorstellen te doen voor een ander werkloosheidsstelsel, gekoppeld aan van-werk-naar-werk, scholing en duurzame inzetbaarheid.

Scholing en Leven Lang Ontwikkelen

Dit lijkt een belangrijk onderdeel van het akkoord te worden. Het kabinet koppelt technologische verandering en AI expliciet aan de noodzaak om werknemers gedurende hun loopbaan te blijven scholen.

Arbeidsmarkttekorten en arbeidsparticipatie

Meer mensen aan het werk krijgen én houden. Premier Jetten ziet het eventuele sociale akkoord als belangrijke voorwaarde voor een beter verdienvermogen van Nederland en het behoud van het sociale vangnet.

Economische groei en verdienvermogen

Dit is belangrijk omdat het overleg breder wordt dan alleen SZW. Het kabinet spreekt nadrukkelijk over sociale zekerheid én verdienvermogen. Dat verklaart ook waarom de minister van Economische zaken ook bij het overleg betrokken is.

Financiering werknemersverzekeringen

Ook de financiering kan een onderwerp worden. De Horecabranche bereidt samen met VNO-NCW en MKB-Nederland input hierover voor. De politiek verhoogt steeds weer de premies (die werkgevers afdragen, maar voor ongeveer driekwart weer neerleggen bij de werknemers).

Daardoor wordt arbeid steeds duurder, terwijl werknemers daar netto niets van terugzien. De vakbonden wijzen dan ook op de ‘overvolle verzekeringspotten’ met 60 miljard voor de WW en WIA, die meer dan kostendekkend zijn voor de werknemersverzekeringen.

Werkgevers en vakbonden kunnen zich voorstellen dat zij samen de regie gaan overnemen voor de uitvoering van de werknemersverzekeringen.

Budgettaire opbrengst

Het kabinet hoopt dat hervormingen ook financieel iets opleveren. De eerdere bezuinigingsmaatregelen zijn geschrapt, maar de besparingsopgave is niet verdwenen.

Als het sociaal akkoord onvoldoende besparing oplevert, beslist het kabinet in het voorjaar waar het resterende bedrag wordt gevonden. Er is sprake van, dat dan de kaasschaaf over de ministeries gaat (met uitzondering van de veiligheidsministeries). Vooral het onderwijsbudget zou hierdoor zwaar getroffen worden.