Nederland bungelt onderaan de lijst met inkomensverschil man/vrouw

Het gaat in Nederland beter met de positie van vrouwen in de maatschappij, maar op de arbeidsmarkt blijft de ongelijkheid groot. Hoewel de inkomens van zowel mannen als vrouwen zijn gestegen, is het verschil in absolute bedragen verder toegenomen. Nergens in de Europese Unie is de inkomenskloof tussen werkende mannen en vrouwen zo groot als in Nederland. Tegelijkertijd zijn er ook positieve ontwikkelingen: vrouwen krijgen meer invloed in het bedrijfsleven, zijn hoger opgeleid en hun pensioenachterstand wordt kleiner.

Dat blijkt uit de Gender Equality Index 2026 van het Europees Instituut voor Gendergelijkheid (EIGE). Nederland staat op de vijfde plaats van de Europese ranglijst en heeft sinds 2020 op verschillende meetpunten duidelijk vooruitgang geboekt. Vooral de financiële positie van vrouwen is verbeterd en hun vertegenwoordiging in invloedrijke functies.

Eén stap vooruit, twee stappen achteruit
De nieuwste Europese cijfers laten zien dat Nederland op het gebied van gendergelijkheid wel vooruitgaat. Maar omdat vrouwen gemiddeld minder uren werken, minder verdienen en minder vaak leidinggevende functies bekleden, blijven de economische verschillen met mannen aanzienlijk.

Het rapport wijst er vooral op dat een betere maatschappelijke positie van vrouwen niet automatisch betekent dat de economische verschillen met mannen verdwijnen. Juist op het gebied van werk en inkomen zet Nederland stappen achteruit. Daarmee staan we tussen de slechtst presterende landen van de EU.

Inkomens stijgen, maar verschil wordt groter
De mediane jaarverdiensten van werkende vrouwen en mannen zijn het afgelopen jaar allebei gestegen. Maar mannen gingen verhoudingsgewijs toch weer meer verdienen dan vrouwen, waardoor het verschil in geld verder is opgelopen. Daardoor is de inkomenskloof tussen mannen en vrouwen in Nederland nu het grootst van de Europese Unie. Daarbij gaat het om de totale jaarlijkse verdiensten, niet uitsluitend om verschillen in uurloon voor hetzelfde werk.

Een belangrijke achtergrond is dat vrouwen in Nederland gemiddeld minder uren betaald werken. Omgerekend naar voltijdbanen is hun arbeidsparticipatie aanzienlijk lager dan die van mannen. Vooral bij stellen met kinderen is het verschil groot. Vrouwen besteden bovendien nog altijd meer tijd aan de zorg voor kinderen en het huishouden. Ook zijn vrouwen relatief vaak werkzaam in laagbetaalde functies. Nederland heeft op dat punt zelfs de grootste ongelijkheid tussen mannen en vrouwen binnen de EU.

Meer vrouwen in de top met betere papieren
Tegenover de aanhoudende inkomensverschillen staan duidelijke verbeteringen in de positie van vrouwen. Zo is het aandeel vrouwen in de besturen van grote beursgenoteerde ondernemingen verder gestegen tot 44 procent. Daarmee behoort Nederland tot de Europese koplopers. Ook in andere invloedrijke maatschappelijke functies neemt hun vertegenwoordiging toe. In managementfuncties is het beeld minder gunstig. Slechts drie op de tien managers zijn vrouw, een van de laagste scores binnen de EU. De vooruitgang aan de top van grote ondernemingen is dus nog niet overal in het bedrijfsleven terug te zien.

Ook op onderwijsgebied doen vrouwen het goed. Onder jongvolwassenen hebben vrouwen vaker dan mannen een diploma in het hoger onderwijs. Wel blijven de verschillen in studiekeuze groot: vrouwen zijn sterk vertegenwoordigd in onderwijs, zorg en welzijn, terwijl mannen nog altijd de meerderheid vormen in technische opleidingen.

Pensioenkloof wordt kleiner
Een positieve ontwikkeling is ook dat het verschil in pensioeninkomen tussen mannen en vrouwen afneemt. De pensioenkloof is het afgelopen jaar met zes procentpunt verkleind.

Toch ontvangen vrouwen gemiddeld nog altijd aanzienlijk minder pensioen dan mannen. Daarmee behoort Nederland ook op dit gebied tot de landen met de grootste verschillen. De achterstand hangt samen met verschillen die tijdens het werkzame leven ontstaan, zoals het aantal gewerkte uren en de opbouw van pensioenrechten.

Aandachtspunt voor werkgevers en HR
Voor werkgevers laat het rapport zien dat gelijke kansen niet alleen draaien om beloning. Ook de verdeling van arbeidsuren, doorgroeimogelijkheden en de combinatie van werk en zorgtaken spelen een belangrijke rol.

HR-afdelingen kunnen daarom niet volstaan met het vergelijken van salarissen van mannen en vrouwen in vergelijkbare functies. Het is ook zinvol om te onderzoeken waarom vrouwen vaker in deeltijd werken, minder doorstromen naar managementfuncties en relatief vaak in lager betaalde functies terechtkomen.

MIS NIKS MEER: Schrijf je hier in voor de gratis HR-nieuwsbrief

Doorsturen:

Neem een abonnement en download 498 exclusieve vakartikelen en 349 actuele HR-instrumenten!

Wilt u als HR-professional ook niks meer missen op uw vakgebied?