Steeds meer werknemers gebruiken kunstmatige intelligentie als snelle vraagbaak op het werk. Toch blijft menselijk contact voor de meeste medewerkers belangrijker dan een AI-bot. Zo stelt driekwart van de werkenden nog altijd liever een vraag aan een collega dan aan AI. Tegelijkertijd waarschuwt nieuw onderzoek dat juist de kleine contactmomenten tussen collega’s onder druk komen te staan door AI en hybride werken.

De manier waarop collega’s met elkaar communiceren verandert enigszins. Bijna een kwart van de werkenden (24%) geeft aan de afgelopen maand liever een vraag aan AI te hebben gesteld dan aan een collega. Daarnaast kiest 63% er in het dagelijks werk liever voor iemand een bericht te sturen dan direct te bellen of aan te spreken. Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction in opdracht van Bureau Zuidema onder 1.020 hoogopgeleide werkenden in Nederland.

AI vervangt kleine contactmomenten
Volgens het onderzoek vermindert AI voor veel werknemers het contact met collega’s. Tegelijkertijd blijft de menselijke collega voor de meeste situaties de voorkeur houden: 76% vraagt liever iets aan een collega dan aan AI.

Toch zien de onderzoekers een subtiele verschuiving ontstaan. Zo zegt 38% AI te gebruiken omdat zij daar sneller en beter antwoord verwachten. Daarnaast ervaart 22% dat zij door AI minder contact hebben met collega’s, terwijl een kwart merkt dat AI een deel van het informele contact op de werkvloer vervangt. Juist de kleine contactmomenten verschuiven zo steeds vaker naar AI. Dat lijkt misschien onschuldig, maar dergelijke momenten vormen vaak de sociale lijm van samenwerking binnen organisaties.

Nieuwe uitdaging voor HR
Voor HR en werkgevers raakt de opkomst van AI daarmee aan meer dan alleen efficiëntie of productiviteit. Het onderzoek laat zien dat AI ook invloed heeft op informele samenwerking, sociale veiligheid en de manier waarop medewerkers contact met elkaar onderhouden.

Juist in organisaties waar hybride werken al leidt tot meer afstand tussen collega’s, kan AI die ontwikkeling verder versterken. Tegelijkertijd blijkt dat werknemers menselijke collega’s nog altijd belangrijker vinden dan digitale assistenten. De uitdaging voor HR ligt daardoor niet alleen in het invoeren van AI-tools, maar ook in het bewaken van verbinding, vertrouwen en onderlinge samenwerking op de werkvloer.

AI verlaagt sociale drempel
Opvallend is dat de keuze voor AI niet alleen praktisch is, maar ook sociaal gedreven. Zo gebruikt 41% AI om een direct antwoord te krijgen, zonder afstemming met anderen. Daarnaast wil 27% geen rekening hoeven houden met hoe een vraag overkomt, terwijl 25% aangeeft bij AI geen sociale drempel te ervaren.

Volgens Bureau Zuidema zegt dat ook iets over de veiligheid van menselijke interactie op het werk. Voor nogal wat werknemers voelt een vraag stellen aan een collega ongemakkelijker dan organisaties misschien denken. AI haalt die spanning weg en fungeert steeds vaker als neutrale, altijd beschikbare sparringpartner zonder oordeel of verwachtingen.

Hybride werken versterkt digitaal contact
Ook hybride werken speelt volgens het onderzoek een belangrijke rol in de veranderende werkrelaties. Maar liefst 83% van de werkenden geeft aan dat het meer moeite kost om vertrouwen op te bouwen met collega’s die zij nauwelijks fysiek zien.

Daardoor verschuift communicatie steeds vaker naar tekstberichten en digitale interactie, wat het gebruik van AI verder normaliseert. Volgens Bureau Zuidema vraagt dat om bewuste keuzes van organisaties over hoe zij verbinding, vertrouwen en samenwerking willen blijven organiseren nu direct contact minder vanzelfsprekend wordt.

Verstandig werken met AI?> Gebruik dan deze model richtlijn

Doorsturen: