De derde maandag van januari is het Blue Monday, de dag waarop iedereen op zijn depressiest zou zijn. Nou is het beslist geen wetenschappelijk fenomeen, maar als gesprek van de dag kan het wel een reëel probleem onder de aandacht brengen. Het zou een mooie aanleiding kunnen zijn voor HR en werkgevers om aandacht voor mentale gezondheid te verankeren in hun personeelsbeleid. Niet als actie voor één dag, maar als vast onderdeel van goed werkgeverschap.

Rond Blue Monday – dit jaar op maandag 19 januari – staat mentale gezondheid traditioneel weer even in de schijnwerpers. Volgens SpecialistenNet is dat een kans, maar ook een risico omdat de aandacht vaak na één dag alweer wegebt.

SpecialistenNet is een landelijk netwerk van psychologen, coaches en bedrijfsmaatschappelijk werkers dat zich richt op mentale gezondheid op de werkvloer. De organisatie roept werkgevers en HR-professionals op om mentale gezondheid in 2026 structureel te normaliseren op de werkvloer.

Marketing, maar geen wetenschap
Blue Monday staat bekend als ‘de meest depressieve dag van het jaar’, maar die claim heeft geen wetenschappelijke basis. De term werd in 2005 geïntroduceerd door psycholoog Cliff Arnall in opdracht van reisorganisatie Sky Travel. Het was bedoeld als marketinginstrument om mensen te verleiden om al vroeg hun vakantie te boeken. Onder meer Cardiff University distantieerde zich later van deze claim.

Dat maakt Blue Monday vooral een symbolisch moment: niet wetenschappelijk onderbouwd, maar wel geschikt om het gesprek over mentale gezondheid te starten.

Signalen worden vaak te laat opgepakt
Mentale overbelasting ontstaat niet plotseling. Het gaat vaak om subtiele signalen: medewerkers die stiller worden, toenemende werkdruk of teams die continu in de actiestand staan. Pas bij uitval wordt de impact echt zichtbaar.

Volgen Melvin Klink van SpecialistenNet, komen veel organisaties pas in beweging als mensen al zijn uitgevallen. Achteraf zijn de signalen glashelder, maar dan is het vaak al te laat. Organisaties schakelen uiteindelijk wel gespecialiseerde hulp in. Zo nam in 2025 het aantal trajecten bij de organisatie van Klink met ruim 50 procent toe ten opzichte van 2024.

Van reageren naar preventie
Hoewel preventie vaak wordt genoemd in beleid, blijft het in de praktijk nog te vaak bij intenties. De meest voorkomende trajecten gaan over spanningsklachten, burn-out en rouw en verlies. Mentale gezondheid wordt daarbij nog regelmatig gezien als een privékwestie, terwijl de gevolgen voelbaar zijn binnen teams en organisaties.

Een veilige werkomgeving is daarbij cruciaal. Als medewerkers zonder oordeel kunnen aangeven dat het even niet goed gaat, begint echte preventie, volgens Klink. Psychisch gezonde medewerkers nemen meer rust en veerkracht mee naar hun werk, wat uiteindelijk doorwerkt buiten de organisatie.

Oproep aan HR en werkgevers
De boodschap richting HR-professionals en werkgevers is helder: mentale uitdagingen verdwijnen niet, maar vroegtijdige signalering en laagdrempelige ondersteuning kunnen langdurige uitval beperken. Blue Monday kan daarbij dienen als startpunt, mits organisaties het gesprek doortrekken naar structureel beleid.

AAN DE SLAG MET PREVENTIE VAN VERZUIM: GEBRUIK DEZE TOOLS

Doorsturen: