HR-professionals zien mogelijkheden om kunstmatige intelligentie (AI) in te zetten, maar de meeste organisaties benutten die opties nog lang niet volledig. Opvallend is, dat vrouwen zich ietsje minder zorgen maken over de invloed van AI, terwijl hun werk relatief sterker door AI wordt geraakt. HR moet een drieslag maken: aan de ene kant AI-kennis en -vaardigheden binnen de organisatie ontwikkelen, vervolgens zorgen voor een zorgvuldige invoering binnen de organisatie en tegelijkertijd het AI-gebruik binnen de eigen HR-afdeling zorgvuldig toepassen, waarbij er aandacht blijft voor de fouten die AI nog steeds blijft maken.

Twee nieuwe onderzoeken van Intelligence Group en HR-softwareleverancier Youforce laten afzonderlijk zien dat AI zich snel ontwikkelt op de werkvloer, maar dat organisaties nog zoeken naar de juiste balans tussen technologie, menselijk oordeel en goed HR-beleid. Een grote meerderheid van de medewerkers denkt niet dat AI een groot deel van hun werk gaat overnemen. Wel zal AI meer invloed krijgen, denken werknemers, en misschien zelfs meer werk(druk) opleveren.

Vrouwen maken zich iets minder zorgen
Uit het onderzoek van Intelligence Group blijkt dat 15,6% van de vrouwelijke werknemers verwacht dat AI of robots over vijf jaar een groot deel van hun werk hebben overgenomen. Bij mannen is dat 16,6%.

Dat is een klein verschil, maar toch wel opvallend. Want internationale onderzoeken van onder meer de International Labour Organization (ILO) en Harvard Business School laten juist zien dat vrouwen relatief vaker werken in functies waarvan taken door generatieve AI kunnen worden beïnvloed. Tegelijk gebruiken vrouwen AI gemiddeld minder vaak dan mannen.

Werk aan AI-geletterdheid
Volgens Geert-Jan Waasdorp, CEO van Intelligence Group, zijn daarvoor verschillende verklaringen mogelijk. Internationale onderzoeken kijken vooral naar de invloed van AI op afzonderlijke taken, terwijl zijn onderzoek werknemers vraagt hoe zij de impact op hun totale werk ervaren. Daarbij spelen ook samenwerking, creativiteit en empathie een rol.

Volgens Waasdorp schuilt juist daarin een aandachtspunt voor werkgevers. Wanneer bepaalde groepen werknemers minder snel met AI experimenteren, kan volgens hem een vaardigheidskloof ontstaan. Daarom zouden organisaties AI-geletterdheid onderdeel moeten maken van de ontwikkeling van alle medewerkers, ongeacht functie, opleidingsniveau of geslacht.

AI vooral ingezet voor administratieve HR-taken
Ook HR maakt steeds vaker gebruik van AI. Uit de HR Benchmark van Youforce onder 300 HR-managers, bestuurders en leidinggevenden, blijkt dat 74% van hen AI inmiddels inzet voor operationele HR-processen. De meest voorkomende toepassingen zijn:

• administratieve werkzaamheden (31%);
• werving en selectie (31%);
• voorspellende analyses, bijvoorbeeld rond verzuim of uitstroom (25%).

Daarmee verschuift AI langzaam van administratieve ondersteuning naar datagedreven besluitvorming.

Twee derde ziet nog veel onbenut potentieel voor HR
Ondanks deze ontwikkeling vindt tweederde van de organisaties dat de mogelijkheden van AI nog lang niet volledig worden benut. Daarnaast beoordeelt 30% de eigen organisatie als beperkt voorbereid op AI en 37% als gemiddeld. Opvallend is verder dat 26% van de organisaties AI binnen HR nog helemaal niet gebruikt.

Kleine organisaties lopen voorop bij het werken met AI. Van organisaties met maximaal 100 medewerkers gebruikt slechts 3% nog geen AI, terwijl dat bij middelgrote en grote organisaties rond de 30% ligt.

HR is vaak volger in plaats van initiatiefnemer
Volgens Youforce ontbreekt het vooral aan regie. In veel organisaties volgt HR de AI-initiatieven die ergens anders in de organisatie ontstaan, in plaats van er zelf mee te beginnen. Bij 12% speelt HR zelfs helemaal geen rol bij de invoering van AI. Volgens managing director Stefan Op de Woerd ligt daar juist een kans.

Hij stelt dat AI inmiddels veel verder gaat dan het automatiseren van losse administratieve taken en organisaties helpt sneller strategische doelen te bereiken.

Vertrouwen groeit, maar mensen blijven onmisbaar
Meer dan de helft (52%) van de HR-verantwoordelijken heeft inmiddels veel of zeer veel vertrouwen in AI-ondersteunde besluitvorming. Dat vertrouwen is vooral zichtbaar bij data-intensieve processen. Zo vertrouwt:

• 35% AI bij screening en selectie;
• 34% AI bij strategische personeelsplanning.

Toch blijft een menselijk oordeel belangrijk. Nog altijd geeft 10% van de HR-verantwoordelijken aan liever op het eigen oordeel te vertrouwen dan op AI. Volgens Youforce zit de grootste uitdaging niet zozeer in weerstand tegen AI, maar in goede randvoorwaarden scheppen zoals betrouwbare data, voldoende kennis en een zorgvuldige invoering.

Wat betekent dit voor HR?
De twee onderzoeken laten zien dat HR een driedubbele opgave heeft. Enerzijds moet de HR-afdeling AI zelf slimmer inzetten om administratieve processen en besluitvorming te verbeteren. Anderzijds moet HR ervoor zorgen dat álle medewerkers voldoende AI-vaardigheden ontwikkelen, zodat verschillen in kennis en ervaring niet verder toenemen. Vervolgens moet HR toezien op zorgvuldige invoering, waarbij privacy-aspecten van medewerkers in het oog worden gehouden.

AI in HR: belangrijkste voor- en nadelen

Voordelen volgens HR	Genoemd door HR-professionals:
Minder administratieve fouten	35%
Lagere HR-kosten	32%
Betere datagedreven inzichten	31%
Meer voorspelbare HR-uitkomsten	30%
Snellere doorlooptijden	29%
Uitdagingen volgens HR	Genoemd door HR-professionals:
AI levert soms extra werk op	47%
Privacy- en datarisico's	15%
Minder menselijk contact	15%
Gebrek aan AI-kennis	14%
Onvoldoende budget	14%

 

Veelgestelde vragen over AI-gebruik in HR

Gebruikt HR AI inmiddels veel?
Ja. Volgens Youforce gebruikt 74% van de organisaties AI voor operationele HR-processen. Tegelijk benut twee derde van de organisaties de mogelijkheden nog niet volledig.

Waarvoor wordt AI binnen HR het meest gebruikt?
Voor administratieve werkzaamheden, werving en selectie en voorspellende analyses, zoals het signaleren van verzuim of uitstroom.

Waarom is het onderzoek van Intelligence Group opvallend?
Omdat vrouwelijke werknemers zich iets minder zorgen maken over AI dan mannen, terwijl internationale onderzoeken juist aangeven dat vrouwen relatief sterker door AI kunnen worden geraakt en AI gemiddeld minder vaak gebruiken.

Welke rol krijgt HR volgens de onderzoekers?
Niet alleen AI toepassen binnen de eigen afdeling, maar ook zorgen dat alle medewerkers AI-vaardigheden ontwikkelen en dat de invoering zorgvuldig verloopt.

Kunnen HR-professionals AI volledig vertrouwen?
Nog niet. Hoewel 52% veel vertrouwen heeft in AI-ondersteunde besluitvorming, blijft menselijk oordeel volgens de onderzoekers belangrijk, vooral bij complexe personeelsvraagstukken.

Tool: AI-Impactscan: Inventariseer de invloed van AI op de organisatie