Kwetsbare werknemers, vooral arbeidsmigranten, hebben vaak geen idee hoe het in ons land werkt op de arbeidsmarkt. Daar maken malafide werkgevers gebruik van door ze onder het wettelijk minimumloon te betalen. Daarmee zijn zij oneerlijke concurrenten van werkgevers die zich wél aan de wet houden. De malafide werkgevers komen er nu nog mee weg, doordat ze een rommeltje maken van hun loonadministratie. Maar door een wetsaanpassing verschuift de bewijslast naar de werkgever: die moet straks aantonen dat hij wel ten minste het minimumloon heeft betaald. Zo niet, dan volgen naheffingen en boetes.

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werkt daarvoor aan een wetsvoorstel waarmee de bewijslast verschuift van de Arbeidsinspectie of de werknemer, naar de werkgever.

Probleem is de gebrekkige administratie
De Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. In de praktijk blijkt echter regelmatig dat niet kan worden vastgesteld of werknemers daadwerkelijk het minimumloon hebben ontvangen. Dat komt doordat werkgevers soms geen volledige urenregistratie, loonstroken of andere benodigde documenten kunnen of willen overleggen.

De inspectie kan in zulke gevallen wel een boete opleggen voor het niet verstrekken van informatie, maar niet vaststellen hoeveel loon precies is achtergehouden. Daardoor krijgen werknemers vaak alsnog niet het loon waar zij recht op hebben. Voor het niet verstrekken van gevraagde documenten kan de Arbeidsinspectie momenteel wel al een boete opleggen die kan oplopen tot € 12.000 per onderzochte werknemer.

Bewijslast verschuift naar werkgever
Om dit probleem op te lossen werkt het kabinet aan een zogenoemd rechtsvermoeden in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. De kern daarvan is dat de bewijslast wordt omgekeerd. Wanneer sprake is van een vermoeden van onderbetaling, moet de werkgever aantonen dat het minimumloon wel is betaald.

De minister werkt daarbij aan twee varianten:

• een bestuursrechtelijke variant voor de Arbeidsinspectie;
• een civielrechtelijke variant voor procedures bij de rechter.

Meer mogelijkheden voor Arbeidsinspectie
De bestuursrechtelijke variant geeft de Arbeidsinspectie een krachtiger instrument. Wanneer een werkgever onvoldoende administratie verstrekt en de inspectie onderbetaling vermoedt, kan zij een fictieve onderbetaling berekenen en de werkgever verplichten het achterstallige loon alsnog te betalen.

Het uitgangspunt van het oorspronkelijke advies van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten is dat wordt uitgegaan van zes maanden werk tegen het minimumloon op basis van een 36-urige werkweek, tenzij de werkgever kan aantonen dat dit anders ligt. Daarmee verschuift de discussie van "kan de werknemer bewijzen dat hij is onderbetaald?" naar "kan de werkgever bewijzen dat hij correct heeft betaald?".

Ook werknemer krijgt sterkere positie
Niet alleen de Arbeidsinspectie krijgt meer mogelijkheden. Ook werknemers krijgen een sterkere positie in de rechtszaal. Nu ligt de bewijslast nog grotendeels bij de werknemer. Dat blijkt vaak lastig, zeker wanneer werknemers weinig documenten van hun werkgever hebben ontvangen of afhankelijk zijn van hun werkgever voor huisvesting of werk.

Straks moet de werkgever in een procedure aantonen dat het wettelijk minimumloon correct is uitbetaald. Volgens het kabinet verlaagt dat de drempel voor werknemers om hun loon op te eisen.

Ook preventieve werking verwacht
Volgens minister Vijlbrief moet het rechtsvermoeden niet alleen leiden tot meer nabetalingen, maar gaat het ook een preventieve werking hebben. Werkgevers hebben dan minder belang bij het achterhouden van administratie of het niet naleven van de minimumloonregels. Bovendien kan de maatregel oneerlijke concurrentie op loonkosten tegengaan.

Voor werkgevers die hun loonadministratie op orde hebben en correct betalen verandert er volgens het kabinet niets.

Nog verdere uitwerking nodig
De minister benadrukt dat het rechtsvermoeden een zwaar instrument is en zorgvuldig moet worden uitgewerkt. Er wordt nog onderzocht wanneer precies sprake is van een vermoeden van onderbetaling, hoe werkgevers het vermoeden kunnen weerleggen en hoe nabetalingen kunnen worden afgedwongen.

De komende maanden wordt het voorstel verder uitgewerkt tot een wetsvoorstel. Daarna volgt een toets op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid door de Arbeidsinspectie.

Wat verandert er bij de bewijslast over betaling minimumloon?

BESPAAR TIJD EN ONTVANG IEDERE WEEK WAARDEVOLLE HR-UPDATES IN JE MAILBOX

Doorsturen: