Verlaging maximum dagloon: gevolgen voor verlof, uitkeringen en HR

Het kabinet wil het maximumdagloon verlagen en dat zorgt voor veel onrust. Want het dagloon speelt een sleutelrol bij de berekening van vrijwel alle uitkeringen, maar ook voor veel vormen van betaald verlof, zoals het zwangerschapsverlof en zorgverlof. Werkgevers zijn daardoor soms extra geld kwijt wanneer zij (volgens de cao) verlofuitkeringen aanvullen. De verlaging treft vooral werknemers met midden- tot hogere inkomens, maar die grens is eerder bereikt dan je zou denken.

Voor HR-professionals en werkgevers is het daarom belangrijk om goed te begrijpen hoe het dagloon werkt, wat het maximum dagloon doet en wat de gevolgen zijn van een verlaging.

Vakbonden wijzen de maatregel af
Gezien de gevolgen voor veel werknemers is het niet vreemd dat de vakbonden de maatregel afwijzen. Zo spreekt vakbond CNV van een ‘bevalboete’, omdat vrouwen met een midden- of hoog inkomen daardoor slechts 90% of 80% van het loon doorbetaald krijgen tijdens hun zwangerschapsverlof. Dit geldt ook voor vrouwen die ziek worden als gevolg van hun zwangerschap. De maatregel treft jaarlijks minstens 25.000 vrouwen, aldus het CNV.

Vakbond FNV vindt de maatregel een ‘peperdure vergissing’ van het kabinet Jetten. Werknemers met een bruto maandloon van rond de €5000 krijgen hier last van; dat is dan inclusief vakantiegeld en eventuele dertiende maand. Met onregelmatigheidstoeslagen of reisuren ligt die grens al gauw bij €4600 bruto. Al die mensen krijgen bij verlof of uitkering niet de verwachte 70% van hun bruto maandloon, maar een bruto-uitkering van ongeveer €3700. Zij gaan er dan dus honderden euro’s op achteruit. De vakbond wijst erop dat door de maatregel ook de belastinginkomsten zullen dalen, waardoor de bezuiniging ook nog eens voor een verlies van 1,4 miljard euro aan belastinginkomsten gaat zorgen.

Effect op verschillende regelingen
Een verlaging van het maximum dagloon werkt door in vrijwel alle uitkeringen:

Regeling

Effect

WW

Lagere uitkering bij werkloosheid

Ziektewet

Lagere loondoorbetaling via UWV

WIA / WAO

Lagere arbeidsongeschiktheidsuitkering

Ouderschapsverlof

Maximering op lager niveau (50% van dagloon)

Geboorteverlof

Maximering op 70% van lager maximum

Zwangerschapsverlof

Maximering op 100% tot maximum dagloon


Wat is het maximum dagloon?
Het maximum dagloon is het grensbedrag dat het UWV gebruikt bij het berekenen van uitkeringen.

Per 1 januari 2026 bedraagt het maximum dagloon €304,25 bruto per dag.
Omgerekend is dat een maximum maandloon van €6.617 bruto.

Dit maximum geldt voor onder meer:

  • Werkloosheidswet (WW)
  • Ziektewet (ZW)
  • Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
  • Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
  • Wet arbeid en zorg (WAZO)

Belangrijk: een werknemer kan dus nooit meer uitkering krijgen dan dit maximum, ook niet als het werkelijke loon hoger ligt.

Hoe wordt het dagloon berekend?
De hoogte van een uitkering begint altijd met het dagloon.

De standaardberekening is:

  • Dagloon = sv-loon over 1 jaar ÷ 261

Of praktisch:

  • Dagloon = maandloon ÷ 21,75

Stappen in de berekening

  1. Het UWV bepaalt het sv-loon (loon waarover premies worden betaald)
  2. Dit loon wordt bekeken over een periode van 1 jaar (referteperiode)
  3. Het totaal wordt gedeeld door 261 werkdagen
  4. De uitkomst is het dagloon
  5. Deeltijdfactor: Het UWV kijkt naar het feitelijke loon in de referteperiode. Bij deeltijdwerk is het totale loon lager en het dagloon dus ook.

Wat telt mee in het dagloon?

Het dagloon is inclusief:

  • vakantiegeld
  • dertiende maand
  • bonussen
  • ploegentoeslagen
  • eindejaarsuitkeringen
  • Individueel Keuzebudget (IKB)

Opletpunten voor HR

1. Referteperiode blijft leidend
Het dagloon wordt gebaseerd op het loon in het jaar vóór de uitkering. Latere salarisstijgingen tellen niet mee.

2. Parttime werkt door
Het dagloon wordt berekend alsof iemand fulltime werkt. Daardoor ligt het dagloon voor parttimers relatief lager.

3. Correcties bij ziekte of verlof
Bij lager loon door ziekte of verlof wordt gekeken naar eerder loon.

4. Indexering
Het dagloon wordt aangepast bij stijging van het minimumloon (januari en juli).

Hoe werkt het maximum dagloon in de praktijk?
Bij de berekening van een uitkering gelden twee situaties:

Situatie

Berekening uitkering

Dagloon lager dan maximum

Uitkering gebaseerd op werkelijke dagloon

Dagloon hoger dan maximum

Uitkering gebaseerd op maximum dagloon


Wat verandert er bij verlaging van het maximum dagloon?
In de plannen vaan het kabinet Jetten wordt het maximum dagloon met 20% verlaagd van €6.617 naar €5.293 bruto per maand (inclusief vakantiegeld en eventuele dertiende maand).

Doorwerking in de praktijk
Gevolgen voor de uitkering:

  • Vanaf ongeveer €5.000 bruto per maand merk je het effect
  • Met toeslagen zelfs al rond €4.600 bruto
  • De uitkering komt dan uit op circa €3.700 bruto

Dit betekent dat werknemers niet langer circa 70% van hun loon ontvangen, maar van het verlaagde maximum.

Gevolgen voor werkgevers en HR-beleid
Voor HR heeft een verlaging van het maximum dagloon meerdere gevolgen:

1. Hogere druk op aanvullende regelingen
Werkgevers kunnen worden geconfronteerd met:

  • druk om uitkeringen aan te vullen
  • cao-afspraken over compensatie
  • discussies over inkomenszekerheid

2. Impact op arbeidsvoorwaarden
Verlofregelingen en verzekeringen worden minder aantrekkelijk als het maximum lager ligt.

3. Toename financiële risico’s voor werknemers
Werknemers met midden- en hogere inkomens krijgen te maken met:

  • grotere inkomensval bij ziekte of werkloosheid
  • minder zekerheid ondanks premiebetaling

4. Mogelijke extra kosten voor werkgevers
Door lagere uitkeringen kan de druk toenemen om:

  • aanvullend te verzekeren
  • extra loon door te betalen
  • alternatieve regelingen te treffen

Checklist gevolgen verlaging maximum dagloon

Het dagloon is het uitgangspunt voor de berekening van vrijwel alle uitkeringen, maar ook voor veel vormen van betaald verlof, zoals het zwangerschapsverlof en zorgverlof.

Nu het kabinet voorstelt het dagloon te verlagen, moet HR zich voorbereiden op de mogelijke gevolgen. Gebruik hiervoor deze checklist en tips.


Opletpunten voor HR: omgaan met (verlaging van) het maximum dagloon

Gebruik deze actielijst om de impact binnen je organisatie in kaart te brengen en tijdig maatregelen te nemen.

Onderdeel

Opletpunten voor HR

Inzicht in risico’s

Breng in kaart welke medewerkers boven het maximum dagloon verdienen en hoe zij eventueel worden geraakt door de verlaging van het maximum dagloon.

Bedenk hierbij dat de verlaging van het maximum dagloon een plan is van het minderheidskabinet Jetten; maatschappelijke en politieke druk kan er voor zorgen dat dit plan de komende tijd zal worden aangepast

Impactanalyse

Bereken wat een uitkering betekent bij ziekte, WW of WIA

Arbeidsvoorwaarden

Check of de cao (of interne afspraken) verplichten om uitkeringen aan te vullen

Verlofregelingen

Beoordeel de impact op betaald ouderschapsverlof en geboorteverlof

Communicatie

Informeer management en medewerkers over de voorgenomen kabinetsplannen en mogelijke inkomensgevolgen

Verzekeringen

Overweeg aanvullende WIA- of inkomensverzekeringen; houd ook hierbij in het oog dat het kabinetsplan mogelijk nog wijzigt

Personeelsplanning

Houd rekening met financiële risico’s bij langdurige uitval

HR-beleid

Actualiseer beleid rond duurzame inzetbaarheid en inkomenszekerheid

Monitoring

Volg wijzigingen in wetgeving op Personeelsnet en let op de UWV-normen voor dagloon (wijzigen 2x per jaar)

 

 MIS NIKS MEER: Schrijf je hier in voor de gratis HR-nieuwsbrief

 

Doorsturen:

Neem een abonnement en download 497 exclusieve vakartikelen en 335 actuele HR-instrumenten!

Wilt u als HR-professional ook niks meer missen op uw vakgebied?