Het kabinet-Jetten en de sociale partners hebben een gezamenlijke agenda opgesteld voor overleg dat moet leiden tot een nieuw sociaal akkoord. De hervorming van het stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid staat daarbij voorop. Ook willen de partijen afspraken maken over scholing, de overstap naar ander werk en het versterken van de arbeidsproductiviteit. Het kabinet hoopt in het voorjaar van 2027 een eerste akkoord te bereiken.

In een brief aan de Tweede Kamer van 9 november 2026 schetsen premier Jetten en de betrokken ministers van SZW en Economische Zaken de onderwerpen waarover het kabinet met werkgevers en werknemers wil onderhandelen. De Sociaal-Economische Raad (SER) en de Stichting van de Arbeid krijgen daarbij ieder een eigen adviesopdracht.

De grootste uitdaging is volgens het kabinet het vastgelopen stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid. Door de hoge instroom in de WIA en problemen bij de uitvoering moeten mensen te lang wachten op een beoordeling. Bovendien draagt het huidige stelsel volgens het kabinet onvoldoende bij aan het voorkomen van langdurige uitval en aan terugkeer naar werk.

WIA en loondoorbetaling bij ziekte
De Stichting van de Arbeid (het adviesorgaan van werkgevers en vakbonden) moet adviseren over zowel verbeteringen op korte termijn als een fundamentele herziening van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Daarbij komen preventie, inkomenszekerheid, re-integratie, de hoge WIA-instroom van flexwerkers en de uitstroom naar werk aan bod.

Ook de loondoorbetaling bij ziekte staat nadrukkelijk op de agenda. Het kabinet wil onderzoeken hoe de risico's voor werkgevers kunnen worden verminderd. Daarnaast wordt gekeken naar de financiering van werknemersverzekeringen, de verhouding tussen premies en aanspraken en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen overheid, werkgevers en werknemers.

Scholing en gemakkelijker overstappen naar ander werk
Een tweede belangrijk onderwerp is de arbeidsmarkt van de toekomst. Het kabinet wil voorkomen dat mensen werkloos worden door hen tijdig te helpen bij de overstap naar ander werk. Daarvoor moeten scholing en begeleiding van werk naar werk beter worden georganiseerd. Ook werknemers met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, zoals flexwerkers, moeten gemakkelijker toegang krijgen tot ontwikkelmogelijkheden. Scholing moet bovendien vaardigheden opleveren die ook buiten de huidige werkgever of sector bruikbaar zijn.

De opkomst van AI en andere technologische ontwikkelingen maakt dit volgens het kabinet extra belangrijk. Werk verandert sneller en werknemers zullen vaker van functie of sector moeten wisselen.

SER onderzoekt productiviteit en economische groei
De SER krijgt een afzonderlijke adviesaanvraag over het toekomstige verdienvermogen van Nederland. Het kabinet streeft naar een structurele economische groei van minstens 1,5 procent per jaar, met brede welvaart als uitgangspunt.

De SER moet onderzoeken hoe de arbeidsproductiviteit kan worden verhoogd, onder meer door investeringen in technologie, innovatie en de ontwikkeling van werknemers. Daarbij krijgt de invloed van kunstmatige intelligentie op werkgelegenheid en ondernemerschap bijzondere aandacht. Ook wil het kabinet weten hoe bedrijven en werknemers nieuwe technologie beter kunnen benutten en hoe de dynamiek binnen en tussen sectoren kan worden vergroot.

Eerste akkoord in voorjaar 2027
De komende maanden beginnen de inhoudelijke gesprekken tussen kabinet en sociale partners. De SER en de Stichting van de Arbeid moeten in het voorjaar van 2027 een eerste rapportage opleveren en vóór de zomer met een advies op hoofdlijnen komen.

Het kabinet wil het liefst al in het voorjaar een eerste sociaal akkoord bereiken. Daarna kunnen de afspraken verder worden uitgewerkt, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar de betaalbaarheid en uitvoerbaarheid.

MIS NIKS MEER: Schrijf je hier in voor de Personeelsnet HR-Update

Doorsturen: