Prinsjesdag: Dit kan HR verwachten, maar plannen 2027 onzeker

Het kabinet presenteert volgende week dinsdag op Prinsjesdag een begroting waarin de verlaging van het maximumdagloon niet doorgaat en de halvering van de maximale WW-duur wordt uitgesteld. Belangrijk voor HR zijn ook de wijzigingen in de werkkostenregeling, expatregeling en de fiscale behandeling van de auto van de zaak. Maar je moet als HR-professional wel alert blijven, want het minderheidskabinet zoekt nog naar steun bij de oppositie, vakbonden en werkgevers. Hier vind je een overzicht van relevante plannen voor HR, die nu al bekend zijn.

Op dinsdag 15 september 2026 presenteert het minderheidskabinet Jetten de Miljoenennota, Rijksbegroting en het Belastingplan 2027. Een deel van de stukken is opnieuw uitgelekt, terwijl verschillende fiscale maatregelen al zijn eerder aangekondigd of zelfs wettelijk vastgelegd. Het Belastingplan moet na Prinsjesdag nog concreet worden uitgewerkt. Dat alle plannen ongewijzigd zullen doorgaan, lijkt hoogst onzeker. Dat moet blijken bij de begrotingsbehandelingen in de Tweede en de Eerste Kamer, waar het kabinet afhankelijk is van steun door oppositiepartijen.

Prinsjesdag als belangrijke tussenstand voor HR
Bij deze Prinsjesdag is de politieke context dus minstens zo belangrijk als de cijfers. Over de begroting is vooraf geen breed akkoord met oppositiepartijen gesloten.

Voor HR is Prinsjesdag 2026 daarom vooral een belangrijke tussenstand. Concrete fiscale veranderingen kunnen al worden voorbereid, maar het is verstandig om grote wijzigingen in het personeelsbeleid rond WW, ziekte en arbeidsongeschiktheid nog niet op de aangekondigde plannen te baseren. Juist op het sociale domein kan er dit najaar nog veel veranderen.

Flinke verzachting bezuinigingen sociale zekerheid
Want op sociaal terrein is al duidelijk dat een aantal maatregelen uit het coalitieakkoord wordt afgezwakt. Volgens de uitgelekte Prinsjesdagstukken gaat de eerder aangekondigde verlaging van het maximumdagloon met 20 procent niet door. De maximale dagloongrens bepaalt onder meer de maximale hoogte van uitkeringen bij werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Ook de UWV-uitkering bij zwangerschap wordt hiermee berekend, zodat de oppositie de maatregel eerder al framede als ‘zwangerschapsboete’.

De voorgenomen bezuiniging van €2,8 miljard op de AOW is ook geschrapt. De geplande halvering van de maximale WW-duur van 24 naar 12 maanden verdwijnt nu nog niet: de invoering wordt voorlopig met een jaar uitgesteld tot 2029. Ook de afschaffing van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten schuift een jaar op. Daarmee lijkt een belangrijk deel van de oorspronkelijke sociale bezuinigingen voorlopig verzacht, maar ze zijn zeker niet allemaal van tafel. Als in het najaar een nieuw Sociaal akkoord kan worden afgesproken met werkgevers en vakbonden, zullen deze voorstellen waarschijnlijk nog wel gaan wijzigen.

Kabinet doet handreiking naar vakbonden
Want het kabinet wil deze herfst alsnog tot bredere afspraken komen over arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zien de verzachting van de bezuinigingen in de gelekte begroting als een "stevige handreiking" van het kabinet naar de vakbonden. Zij willen dat de partijen weer met elkaar aan tafel gaan.

De werkgevers willen daarbij niet alleen praten over de aangekondigde bezuinigingen. Zij willen bredere afspraken over versterking van de economie, hervorming van het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid en het aan het werk helpen en houden van mensen die kunnen en willen werken. Eventuele afspraken kunnen zo veel verder doorwerken dan alleen in de WW-duur of de hoogte van uitkeringen. Die kunnen dan ook gevolgen krijgen voor verzuim, arbeidsongeschiktheid, re-integratie en duurzame inzetbaarheid.

FNV vindt handreiking nog onvoldoende
Of zo'n sociaal akkoord er daadwerkelijk komt, is onzeker. De FNV heeft de uitnodiging om opnieuw te gaan praten nog niet aangenomen en heeft acties aangekondigd tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid. FNV-voorzitter Hans Spekman stelt dat het kabinet eerst zelf duidelijk moet maken welke koers het wil varen. Volgens hem heeft de vakbeweging voorstellen gedaan, maar is binnen het kabinet onvoldoende overeenstemming over wat er vervolgens moet gebeuren.

De FNV wil bovendien dat de bezuinigingen niet als vooraf vaststaande financiële opdracht boven de onderhandelingen hangen. De bond wil volgens Spekman praten over verbeteringen van het stelsel zonder tegelijkertijd gedwongen te zijn een vooraf bepaalde bezuiniging in te vullen. De positie van de FNV is niet alleen belangrijk omdat het de grootste vakbond is, maar ook omdat oppositiepartij PRO de opstelling van de vakbond steunt. Gezien het grote zetelaantal van die partij, zal het minderheidskabinet dus extra rekening moeten houden met de woorden van de FNV-voorzitter.

Hogere inkomens betalen mee aan verzachting
Het terugdraaien en uitstellen van bezuinigingen moet gedeeltelijk elders worden gedekt. Volgens de uitgelekte stukken moeten hogere inkomens gezamenlijk ongeveer €750 miljoen extra belasting gaan betalen.

Hoe dat precies gebeurt, is nog niet bekend. Een mogelijkheid die in de berichtgeving wordt genoemd, is een verlaging van de arbeidskorting voor hogere inkomens. Vanaf welk inkomen dat zou gelden en wat het individuele effect wordt, wordt uit de gelekte stukken nog niet duidelijk. Daarnaast wil het kabinet volgens de gelekte begroting bijna €2 miljard extra besparen door de omvang van de Rijksoverheid verder te verkleinen. Dat kan voor sociale onrust zorgen binnen het ambtenarenapparaat.

Expatregeling definitief naar 27 procent
Bij andere maatregelen bestaat meer zekerheid. Zo daalt de expatregeling, de voormalige 30%-regeling, per 1 januari 2027 naar maximaal 27 procent van het loon. Ook worden de salarisnormen voor toepassing van de regeling aangescherpt. Deze wijziging was al eerder wettelijk vastgelegd.

Voor werkgevers die internationaal personeel aantrekken kan dat gevolgen hebben voor het netto arbeidsvoorwaardenpakket. Vooral bij nieuwe internationale werknemers kan HR daarom opnieuw moeten kijken naar de aantrekkelijkheid van het totale aanbod.

Meer ruimte in de werkkostenregeling
Tegenover die versobering staat een verruiming van de werkkostenregeling. De vrije ruimte over de eerste €400.000 van de fiscale loonsom stijgt per 1 januari 2027 van 2 naar 2,16 procent. Boven €400.000 blijft het percentage 1,18 procent.

Voor werkgevers ontstaat daarmee iets meer ruimte om vergoedingen en voorzieningen voor werknemers fiscaal gunstig onder te brengen.

Onbelaste kilometervergoeding blijft 25 cent
Ook wordt de verhoging van de onbelaste kilometervergoeding van €0,23 naar €0,25 wettelijk vastgelegd. Die verhoging geldt nu ook al met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026. Hiermee moet de hoge brandstofprijs worden verzacht.

Fossiele auto van de zaak wordt duurder
Een maatregel die rechtstreeks de ook rechtsreeks arbeidsvoorwaarden raakt, is de nieuwe pseudo-eindheffing voor fossiele auto's van de zaak. Vanaf 1 januari 2027 moet de werkgever een eindheffing betalen voor een niet volledig emissievrije personenauto die vanaf dat moment voor het eerst aan een werknemer ter beschikking wordt gesteld. Het tarief bedraagt 12 procent over de fiscale waarde van de auto. De werkgever kan deze heffing niet verhalen op de werknemer.

Voor auto's die al vóór 2027 ter beschikking zijn gesteld, geldt overgangsrecht. Voor HR en wagenparkbeheer kan de maatregel reden zijn om het mobiliteitsbeleid en de kosten van verschillende leaseopties opnieuw door te rekenen.

Pensioenopbouw hogere inkomens begrensd
Ook bij pensioen verandert er iets. Het maximale pensioengevende loon bedraagt momenteel €137.800. Het kabinet wil dit bedrag vanaf 2027 zes jaar lang niet indexeren.

Voor werknemers met hogere salarissen betekent dit dat een steeds groter deel van een eventuele loonstijging boven de fiscale pensioenopbouw kan vallen.

Aandelenopties aantrekkelijker voor startups en scale-ups
Voor startups en scale-ups komt er juist een fiscale tegemoetkoming. Het kabinet wil medewerkersparticipatie aantrekkelijker maken door bij aandelenopties de grondslag voor de loonheffing te beperken tot 65 procent. Daarnaast wordt de belastingheffing uitgesteld totdat de aandelenopties daadwerkelijk worden verzilverd.

Hiermee moet het voor jonge groeibedrijven gemakkelijker worden om werknemers met aandelenopties aan zich te binden wanneer zij niet kunnen concurreren met de salarissen van grotere ondernemingen.

Zelfstandigenaftrek verder omlaag
Voor zelfstandigen zet de al ingezette fiscale versobering door. De zelfstandigenaftrek daalt in 2027 opnieuw, nu naar €900. Ook andere ondernemersaftrekken worden verder beperkt.

Voor werkgevers is vooral relevant dat het fiscale verschil tussen zelfstandig werken en werken in loondienst daarmee verder afneemt. Dat staat los van de handhaving op schijnzelfstandigheid, maar draagt wel bij aan de veranderende financiële verhouding tussen beide arbeidsvormen.

Samenvatting: Dit kan HR verwachten rond Prinsjesdag

Maatregel/onderwerp

Stand van zaken en betekenis voor HR

Maximumdagloon

Voorgenomen verlaging met 20% gaat volgens de gelekte stukken niet door

WW van 24 naar 12 maanden

Uitgesteld tot 2029; kan nog onderdeel worden van sociaal en politiek overleg

AOW-bezuiniging

Voorgenomen bezuiniging van €2,8 miljard geschrapt

Arbeidsongeschiktheid

Tegemoetkoming blijft een jaar langer bestaan; bredere hervorming kan onderwerp worden van sociaal overleg

Expatregeling

Definitief naar 27% per 2027

Werkkostenregeling

Vrije ruimte eerste schijf naar 2,16%

Kilometervergoeding

€0,25 per kilometer wordt wettelijk vastgelegd

Fossiele leaseauto

Nieuwe eindheffing van 12% voor de werkgever

Pensioengevend loon

Maximum van €137.800 wordt zes jaar bevroren

Zelfstandigenaftrek

Daalt naar €900 in 2027

 

Prinsjesdag is dit jaar vooral een tussenstand
Voor werkgevers is Prinsjesdag normaal gesproken het moment waarop de HR-maatregelen voor het volgende jaar een stuk duidelijker worden. Ook dit jaar zal Personeelsnet ze weer uitgebreid op een rij zetten. Maar HR-professionals moeten het vaknieuws wel goed blijven volgen. Want de plannen zijn met potlood getekend en kunnen nog aanzienlijk wijzigen omdat de oppositiepartijen concessies zullen vragen voor hun steun van de plannen.

Het blijft ook spannend of er een Sociaal akkoord kan worden afgesproken met vakbonden en werkgevers. In het verleden was zo’n akkoord maatgevend voor belangrijke verschuivingen in de socialezekerheidswetgeving.
Een deel van de fiscale wijzigingen staat al behoorlijk vast en kan dus worden meegenomen in de voorbereiding op 2027. Maar bij WW, arbeidsongeschiktheid en andere onderdelen van de sociale zekerheid is de uiteindelijke uitkomst veel onzekerder.

WAT ZIJN DE PLANNEN VOOR 2027? BLIJF OP DE HOOGTE MET DEZE HR-UPDATES

Doorsturen:

Neem een abonnement en download 508 exclusieve vakartikelen en 344 actuele HR-instrumenten!

Wilt u als HR-professional ook niks meer missen op uw vakgebied?