De flexibele schil die werkgevers aanhouden, is sinds eind 2024 flink kleiner geworden. Het aantal opdrachten voor externe deskundigen daalt ook en ze concurreren onderling veel sterker om het beschikbare werk. Toch blijven de uurtarieven relatief hoog en is er geen enorme beweging te zien van zzp’ers die in loondienst gaan. Voor HR en werkgevers betekent deze omslag dat ze meer keuze hebben bij de inhuur. Maar de grotere keus betekent niet automatisch dat externe inhuur minder gaat kosten of dat er meer kandidaten zijn voor een baan in loondienst.

Dat blijkt uit de laatste arbeidsmarktcijfers van Intelligence Group en de nieuwste Talent Monitor van HeadFirst Group. De onderzoekers zien dat de flexibele arbeidsmarkt na een periode van sterke groei een nieuw evenwicht zoekt. De toegenomen aandacht voor schijnzelfstandigheid speelt daarbij een belangrijke rol.

Flexibele schil terug van 22 naar 18 procent
Eind 2024 werkte op het hoogtepunt nog 22 procent van de hoogopgeleide werkenden als externe professional. In het tweede kwartaal van 2026 was dat aandeel gedaald naar 18 procent. Daarmee is de flexibele schil ongeveer terug op het niveau van 2022, toen het aandeel rond de 17 à 18 procent lag. Met ongeveer 775.000 zzp’ers en gedetacheerden blijft flexibele arbeid wel een belangrijk onderdeel van de arbeidsmarkt.

Volgens Intelligence Group en HeadFirst spelen de aangekondigde controles van de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid een belangrijke rol bij de afname. Opdrachtgevers hebben hun inhuurbeleid aangepast, contracten aangescherpt en hun flexibele schil afgebouwd.

Aantal opdrachten daalt al jaren
De omslag is nog duidelijker zichtbaar in het aantal opdrachten voor externe professionals. Sinds 2022 is sprake van een aanhoudende dalende trend. Daarbij zijn regelmatig pieken zichtbaar in het eerste kwartaal. Volgens de onderzoekers gaat het daarbij vaak om verlengingen die administratief als nieuwe opdracht worden geregistreerd.

Sinds 2025 lijkt de daling sneller te verlopen, mogelijk door de toegenomen aandacht voor schijnzelfstandigheid. Opdrachtgevers verlengen daardoor minder vaak hun opdracht aan (dezelfde) externe arbeidskracht. Vergeleken met hetzelfde kwartaal vier jaar geleden, is het aantal geregistreerde opdrachten nu met zo’n 42 procent afgenomen.

Ruim drie keer zoveel aanbiedingen per opdracht
Tegenover het kleinere aantal opdrachten staat een veel grotere concurrentie tussen professionals. Het aantal aanbiedingen per opdracht ligt inmiddels ruim drie keer zo hoog als in het eerste kwartaal van 2022. Voor opdrachtgevers is er dus aanzienlijk meer keus uit externen die de opdracht willen uitvoeren.

Opvallend is wel dat die grotere keuzemogelijkheid de afgelopen anderhalf jaar relatief stabiel is gebleven. Dat is opmerkelijk, omdat ondertussen professionals de flexmarkt hebben verlaten en de arbeidsmarktactiviteit onder de overblijvende groep is afgenomen. Een goede verklaring daarvoor kunnen de onderzoekers niet echt geven.

Uurtarieven blijven hoog, lichte daling naar 102 euro
Omdat het aanbod van externen groter is, zou je kunnen denken dat daardoor de tarieven voor inhuur omlaag gaan. Maar dat effect is tot nu toe maar beperkt zichtbaar. Want de gemiddelde uurtarieven bereikten in 2026 een hoogtepunt van ruim €104. Wel is in het meest recente kwartaal is een daling van ongeveer €2 zichtbaar, zodat het actuele inhuurtarief nu gemiddeld uitkomt op €102.

Volgens de onderzoekers hoeft dat nog niet te betekenen dat een structurele daling is ingezet. Inflatiecorrecties concentreren zich vaak aan het begin van het jaar en ook in eerdere jaren volgde in het tweede kwartaal geregeld een correctie op een stijging in het eerste kwartaal. Over een langere periode zijn de tarieven juist flink gestegen: in het tweede kwartaal van 2022 was het gemiddelde gerealiseerde uurtarief nog €91.

Geen massale overstap van zzp naar vast
Ondanks de kleinere flexmarkt en de aangekondigde controles naar schijnzelfstandigheid, is er nog geen massale overstap te zien van zelfstandigen naar loondienst. Van de zzp’ers zegt maar 13 procent de overstap naar loondienst te willen maken. Daar staat tegenover dat een vergelijkbaar aandeel werknemers in loondienst juist overweegt om zelfstandig te worden.

De beweging tussen vast en flex lijkt daarmee te stabiliseren in plaats van eenzijdig richting loondienst te gaan. Momenteel is 22 procent van de zzp’ers actief op zoek naar een nieuwe opdracht. Onder gedetacheerden is dat 24 procent. Deze percentages liggen lager dan tijdens eerdere piekmomenten. Dit komt omdat professionals die langdurig geen opdrachten konden vinden, de flexmarkt hebben verlaten. Daardoor is de totale flexmarkt kleiner geworden.

Flexmarkt wordt kleiner, maar verdwijnt niet
Voor werkgevers ontstaat zo een ander speelveld dan tijdens de zeer krappe jaren. De positie van opdrachtgevers bij de selectie van extern talent is nu sterker. Maar de grotere concurrentie zorgt niet voor een sterke daling van de uurtarieven en zelfstandigen staan niet massaal klaar om voor een dienstverband te kiezen.

Voor HR en inhuurprofessionals betekent de nieuwe situatie vooral dat er meer keuze is ontstaan. Organisaties kunnen kritischer selecteren welke externe expertise zij werkelijk nodig hebben en tegen welke voorwaarden. Maar wie schaars specialistisch talent liever in vaste dienst neemt of minder geld wil uitgeven aan externen, zal teleurgesteld worden.

Aandachtspunten voor HR over flexibele schil

Ontwikkeling	Wat betekent dit voor HR en inhuur?
Flexibele schil krimpt	Kijk opnieuw welke kennis en capaciteit structureel nodig zijn en welke werkzaamheden geschikt blijven voor externe inhuur.
42% minder opdrachten dan vier jaar geleden	Opdrachtgevers hebben meer keuze. Dat biedt ruimte om kritischer te selecteren op expertise, ervaring en kwaliteit.
Ruim drie keer zoveel aanbiedingen per opdracht	Meer kandidaten betekent niet automatisch een betere match. Zorg voor duidelijke opdrachtomschrijvingen en scherpe selectiecriteria.
Uurtarieven blijven hoog	Reken niet op forse tariefdalingen door het grotere aanbod. De gemiddelde tarieven bewegen tot nu toe vooral mee met de inflatie.
Aandacht voor schijnzelfstandigheid	Toets vooraf of werkzaamheden daadwerkelijk door een zelfstandige kunnen worden uitgevoerd en richt contract én praktijk daarop in.
Beperkte overstap naar loondienst	Slechts 13% van de zzp’ers wil overstappen naar loondienst. Ga er dus niet vanuit dat externe specialisten eenvoudig met een vast contract zijn te werven.
Vast en flex blijven naast elkaar bestaan	Ontwikkel een personeelsstrategie waarin werknemers, zzp’ers en gedetacheerden bewust worden ingezet op basis van de aard en duur van het werk.

Bepaal je flexibele schil met dit model
De ideale omvang van de flexibele schil is voor iedere organisatie anders. Aan de hand van de vragen in dit model kun je zelf de optimale omvang van de flexibele schil bepalen.