Het wettelijke diversiteitsquotum om meer vrouwen te benoemen in de raden van commissarissen (rvc’s) blijkt effectief. Drie jaar na de invoering voldoet 92 procent van de beursgenoteerde bedrijven aan de eis dat minimaal een derde van de commissarissen vrouw is. Bovendien heeft het quotum niet geleid tot benoemingen van minder gekwalificeerde bestuurders.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Het quotum is een onderdeel uit de Wet evenwichtiger verhouding tussen mannen en vrouwen in het bestuur en de raad van commissarissen, die sinds 1 januari 2022 van kracht is. De regeling geldt voor de ongeveer honderd beursgenoteerde ondernemingen in Nederland.

Sterke stijging aandeel vrouwelijke commissarissen
Volgens het CPB is het aandeel beursgenoteerde bedrijven met minimaal een derde vrouwen in de rvc weer toegenomen. Vergeleken met de periode vóór de invoering van de wet, steeg het aandeel vrouwen met 59 procentpunt.

Van die stijging kan 37 procentpunt rechtstreeks worden toegeschreven aan het bindende quotum. Daarmee lijkt het verplichte quotum effectiever dan vrijwillige streefcijfers bij het realiseren van een evenwichtiger man-vrouwverdeling in de top van bedrijven.

Geen verschil in kwalificaties
Een veelgehoorde kritiek op quota is dat organisaties mogelijk minder gekwalificeerde kandidaten zouden benoemen. Het CPB vindt daarvoor geen aanwijzingen. Uit het onderzoek blijkt dat commissarissen die na invoering van het quotum zijn benoemd even goed gekwalificeerd zijn als commissarissen bij bedrijven zonder quotum. Het planbureau vond geen verschil in:

• management- en bestuurservaring
• het aandeel commissarissen met een MBA
• internationale achtergrond

Ook het zogenoemde ‘golden skirt’-fenomeen – waarbij een kleine groep vrouwen meerdere commissariaten tegelijk bekleedt – komt volgens het CPB niet vaker voor bij vrouwelijke dan bij mannelijke commissarissen.

Betekenis voor HR en governance
Voor HR-adviseurs en organisaties die met governance en leiderschapsontwikkeling bezig zijn, laat het onderzoek zien dat wettelijke quota daadwerkelijk effect kunnen hebben op de samenstelling van bestuur en toezicht. Tegelijkertijd wijst het CPB erop dat de kwaliteit van benoemingen niet onder druk staat.

Het onderzoek kan daarmee een rol spelen in de bredere discussie over diversiteit in leidinggevende functies en de effectiviteit van streefcijfers of verplichtingen bij het bevorderen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de top van organisaties.

WANNEER REGEL JIJ IETS VOOR JEZELF? KIES HR TOOLS EN EXTRA'S