Meer loon, hogere groei en maar iets meer werklozen

De economie herstelt in Nederland beter dan verwacht. Dit jaar is de groei 1,5 procent en in 2011 zelfs 2 procent. De lonen stijgen tot 1,5 procent in 2011. De werkloosheid loopt wel op, maar niet verder dan naar 500 duizend werklozen.

Door de betere groeicijfers dan eerder gedacht, hoeft het nieuwe kabinet 6 miljard minder te bezuinigen dan eerder was geraamd: 29 miljard in plaats van 35 miljard euro. Dit maakte het Centraal Planbureau (CPB) vandaag bekend in het Centraal Economisch Plan 2010 en de Economische Verkenning 2011-2015.

Bezuinigen blijft zeker nodig, waarschuwt het CPB. Nederland moet zelfs toe naar een begrotingsoverschot, onder meer om de vergrijzing (en de bijbehorende zorgkosten) op te vangen. Als we niet bezuinigen, dreigen de overheidsopgaven zelfs te `exploderen` na 2015.

We zijn 5 procent kwijt
Ondanks de positieve berichten heeft de Nederlandse economie wel een forse stap teruggezet. We zijn door de economische crisis 5 procent van het gezamenlijk verdiende geld (bruto binnenlands product, bbp) kwijtgeraakt ten opzichte van eerdere verwachtingen.

Naar dat geld kunnen we fluiten, want het CPB denkt dat we dit verlies niet of nauwelijks meer goed kunnen maken. De klappen zijn in eerste instantie opgevangen door bedrijven (lagere winsten) en de overheid (met oplopende begrotingstekorten en een hogere staatschuld als gevolg).

Werkgevers ontslaan niet zo snel personeel
De groei van de economie zal lager zijn dan voorheen, omdat er te weinig handen zijn om verder door te groeien: het arbeidsaanbod neemt in Nederland nauwelijks meer toe.

De werkloosheid daalt (ook mede daardoor) wel: van 6,5 procent in 2011 naar 5,25 procent in 2015. Al met al valt de groei van de werkloosheid in Nederland erg mee, stelt het CPB, zeker als je in aanmerking neemt hoe zwaar de crisis is geweest waar we uitkomen.

Bedrijven zijn tijdens de crisis relatief terughoudend geweest met het ontslaan van werknemers. Dat konden ze doen door de mooie winsten die ze voor de crisis gemaakt hebben. Bovendien kijken ze vooruit naar de blijvend krappe arbeidsmarkt voor geschoold personeel.

Zelfstandige vangt klappen op
De arbeidsmarkt is nu veel flexibeler dan tijdens vorige crises, onder andere door het gestegen aantal zzp-ers (zelfstandigen zonder personeel). Zij zorgden voor flexibiliteit toen de arbeidsmarkt krap was en konden toen relatief veel verdienen.

De andere kant van de medaille is, dat zzp-ers nu wel klappen krijgen vanwege de krimp. Maar daarmee zorgen ze opnieuw voor flexibiliteit, constateert het CPB.

Koopkracht en loonstijging
De contractlonen stijgen tot 2011 met ongeveer 1,5 procent. Mede daardoor stijgt de koopkracht de komende kabinetsperiode heel licht, met 0,25 procent per jaar. Dat is beduidend minder dan de 1,25 procent per jaar in de jaren 2006-2010.

De koopkracht kan nog wel (veel) lager uitkomen: wanneer het nieuwe kabinet gaat bezuinigen, zullen de koopkracht en de groei van het bbp zeker naar beneden gaan.

Ouderdom is duur
Nederlanders worden steeds ouder: tussen 2009 en 2060 stijgt de levensverwachting met 3,5 jaar. Dat zijn ook vaker gezonde levensjaren. De hogere levensverwachting leidt wel tot sterk stijgende zorgkosten voor de overheid.

Als we geen maatregelen nemen, zal het begrotingstekort sterk oplopen en zal de staatsschuld zelfs `exploderen`, zo waarschuwt het CPB.