Agressie op het werk kan 2 jaar later nog burnout geven
Sinds 2007 blijft agressie op de Nederlandse werkvloer nagenoeg stabiel. Maar aandacht van de werkgever blijft nodig, omdat werknemers die agressie meemaken kans lopen op voortijdige uitval uit het arbeidsproces. Opmerkelijk genoeg zijn vaak collega's en leidinggevenden de bron van agressie.
P&O-documenten, checklists en tools, incl 2 collega's voor maar € 289 per jaar!
Bij agressie op het werk gaat het om ongewenste seksuele aandacht, intimidatie, lichamelijk geweld en pesten. Agressie door klanten, leerlingen, passagiers, patiënten is op hetzelfde niveau is gebleven, terwijl er een licht dalende trend is voor agressie door collega’s of leidinggevenden.
Dat blijkt uit het TNO rapport ‘Agressie op het werk: Ontwikkelingen, risico’s, impact en behoefte aan maatregelen’. Het rapport is geschreven in het kader van het Maatschappelijke Programma Arbeidsomstandigheden dat TNO uitvoert in nauwe samenwerking met het Ministerie van SZW en sociale partners.
Agressie van klanten én collega’s
In 2011 heeft 24 procent (1,7 miljoen) van de Nederlandse werknemers te maken met een vorm van externe agressie door klanten, leerlingen, passagiers of patiënten. Daarnaast heeft 16 procent (1,1 miljoen) te maken met interne agressie: daarbij krijgen ze het te verduren van hun eigen collega’s of hun leidinggevenden.
Trends in externe- en interne agressie op het werk tussen 2007 en 2011
(Bron: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, TNO/CBS)
Agressie neemt niet toe, maar de risicobeleving ervan wel, vooral in de publieke sector. Van degenen die in 2005 zeiden gevaarlijk werk te doen, zag 23 procent confrontatie met agressie als belangrijk gevaar op het werk. In 2010 is dit gestegen tot ruim 30 procent. In de publieke sector heeft 44 procent gevaarlijk werk, waarbij 62 procent agressie als belangrijkste gevaar ziet. De redenen van deze verschuiving zijn niet onderzocht.
Agressie leidt ook later tot gezondheidsschade
Blootstelling aan agressie op het werk leidt zelfs na twee jaar nog tot gezondheidsschade, zoals burnout klachten, meer verzuim, een grotere intentie om van baan te veranderen en verminderde werktevredenheid.
Volgens Paulien Bongers, Innovatiedirecteur Arbeid bij TNO zijn werknemers die agressie op het werk meemaken ‘verminderd inzetbaar’ en lopen zij de kans op voortijdige uitval uit het arbeidsproces. ‘Agressie op het werk blijft door het aantal blootgestelde werknemers en door de aanzienlijke impact, een aandachtspunt in het arbeidsomstandighedenbeleid in Nederland’.
Risicogroepen externe en interne agressie
Politie en justitie, gezondheids- en welzijnszorg, het voortgezet onderwijs, warenhuizen en supermarkten behoren tot de risicogroepen bij externe agressie. Ook vrouwen, jongeren, middelbaar opgeleiden en werknemers die parttime werken of nachtwerk doen en veel contact hebben met klanten, krijgen vaker te maken met agressie op het werk.
Bij interne agressie bevinden zich de meeste risicogroepen in de branches industrie, autohandel en reparatie, justitie en post en telecommunicatie. Agressie wordt hier het meest gezien bij mannen, werknemers van middelbare leeftijd en allochtonen. Ook werknemers die werkzaam zijn via de Wet Sociale Werkvoorziening behoren tot de risicogroepen.
Reacties (2)
Beste Jaap, Triest dat je door je hoogst leidinggevende word geïntimideerd. Het is vaak de organisatiecultuur (angst-cultuur) van de organisatie die dit mogelijk maakt. Daar zal dus aan gewerkt moeten worden. Ik weet echter te weinig van je verhaal om je hierin een goed advies te geven waar je wat aan hebt. Ik help organisaties met een dergelijke 'angst-cultuur' deze om te vormen tot een cultuur van compassie, en dat werkt. Sterkte!!
Externe agressie is erg, maar dan krijg je vaak steun van omstanders, je collega's en leidinggevenden. Bij interne agressie door je collega's (horizontale agressie) is het de vraag of je terecht kunt bij collega's en leidinggevenden. Verticale agressie (intimidatie en psychische terreur) door je hoogste leidinggevende is catastrofaal. Je staat er dan meestal helemaal alleen voor. Soms zijn er wel collega's die het zien, maar die durven niets te zeggen omdat ze bang zijn voor hun eigen baan. Uit TNO-onderzoek blijkt dat collega's en leidinggevenden vaak de bron van agressie zijn. Ik word door mijn hoogste leidinggevende geïntimideerd. Wat kun je het beste doen als je in zo'n situatie zit? Zelf ontslag nemen is geen optie. Verder is iedere suggestie welkom.